امروز هم نیازمند گفتمان شریعتی هستیممعصومه ابتكار در اعتماد نوشت:بحث بر سر شخصیتی است که تاثیرگذاری…
انتشار: 2026/08/02 08:46 UTCدریافت: 2026/08/04 23:17 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 23:17 UTC
امروز هم نیازمند گفتمان شریعتی هستیممعصومه ابتكار در اعتماد نوشت:بحث بر سر شخصیتی است که تاثیرگذاری بسیار وسیعی بر ساحت اندیشه از دوره خود تا کنون داشته و این اثرگذاری فقط محدود به ایران و کشورهای اسلامی نیست.دلیل مهم این تاثیرگذاری، مبانی فکری دکتر علی شریعتی است که در مکتب قرآنی پدرش مرحوم استاد محمدتقی شریعتی پا گرفت و در دانشگاه سوربن با مکاتب و فلاسفه و اندیشمندان معاصر اروپا و جهان آشنا شد. در این تعامل و میان پارادوکسهای فکری معاصر خویش، در پی نگاه افق گشا و آینده نگر برای جوانان با استعداد و با هوش ایرانی بود. پس به وطن بازگشت تا از سر عشق و مسئولیت، پلی بزند از "تاریخ تشنه عدالت و رهایی از بردگی" و "تاریخ اسلام" تا "زندگی در قرن بیستم با ویژگی استعمار نو". تجربه زیسته دکتر شریعتی، او را به درک انسان غربی و انسان متحجر بیش از بسیاری از معاصرین واقف کرد. او بدون محافظه کاری در دفاع از نسل جوان اعلام کرد: پدر، مادر، ما متهمیم که نتوانستیم دین روشنگرانه و احیا کننده پیامبر را معرفی کنیم. هشدار داد که دین را در چنبره تحجر، واپس گرایی و پیرایهها رها کرده ایم و تلاش کرد برای زدودن دین از پیرایهها.او انسان را از هزارتوی تاریخ پیش چشم مخاطبین در کلاس ها و سخنرانی هایش کشید. نوشته ها و سخنانش بوی کهنگی و ماندگی و تحجر نمی داد و کام تشنه مردمی که در میان سراب تجدد بی محتوا و سنت های خشک و غیرقابل انعطاف، سرگردان بودند، سیراب می کرد. رویکرد او نسبت به مناسک، مثال بارز تفاوتش با دیگران بود؛ تجربهای از این باب در حدود ۱۵ سالگی از کتاب حج داشتم. این کتاب، حاصل سفر شریعتی به مراسم حج بود. برای من که سال قبل از آن، با پدر و مادر به عمره رفته بودم، بسیار روان و جذاب و پر از مفاهیم الهامبخش شد و به طور کلی نگاهم را به مناسک قرآنی دگرگون کرد؛ که باید به روح این مناسک توجه کرد. برای جوان آن روز، تلاش شریعتی معطوف به کارگیری ذات و محتوای دین برای انتخاب اهداف بلند و نگاهی فراگیر بود.شریعتی جامعه را از الیناسیون و از خود بیگانگی پرهیز داشت. «بازگشت به خویش» و اصالت خویشتن بر بیگانه و حرکت از "بودن" به"شدن" آرمانش بود. انقلابی گری و خود اصلاح گری مستمر را در امتداد هم می دانست تا ایستایی و رکود و فساد ایجاد نشود.سخنانش برای جامعه ناراضی از بی عدالتی و محرومیت، نبضی انقلابی داشت و گفتهها و نوشتههایش حامل حس مبارزه با ظلم و بازسازی ساختار فکری عاشورایی بود. او بیش از هر شخصیت دیگری توانست پاسخگوی سئوالات افکار عمومی درباره دین و جامعه باشد؛ اسلام شناسی را به بستر تاریخ برد تا تحولات را به طور ملموس به مخاطب ارائه کند؛ و این قدرت شریعتی بود. در اینکه دکتر علی شریعتی سبب خودآگاهی، خودباوری، عزت نفس و اعتماد نسل جوان به ایران و ایرانی بودن شد، تردیدی نیست... از روش های مهم دکتر شریعتی بعد از طرح مسائل و مشکلات جامعه این بود که می پرسید "حالا چه باید کرد؟" سئوالی که امروز سخت به آن دچاریم و پاسخ اینکه ما به اندیشه همگرایانه و انسجام اجتماعی که دکتر شریعتی به وجود آورد، نیازمندیم. او با نگاه عمقی و پیرایه زدایی از دین، راهی را هموار ساخت و نسل پر توانی را برای ایجاد تغییرات و تحولات و ایستادگی فداکارانه پای آرمان های انسانی و اجتماعی تربیت کرد. اندیشه و شیوه اش جریان زیرینی را به وجود آورد که تا امروز تاثیرش را می بینیم که؛ بسیاری از کنشهای از سر درد و دغدغه و ظهور انسان های دردآشنا در عرصه سیاسی، به خاطر اثرگذاری همان جریان فکری زیرین نواندیشی دینی و رو به آینده دکتر علی شریعتی است.شیوه او در راهگشایی برای اندیشه و پرسشگری، در شناخت خواسته ها و سلایق جوانان و همسویی با آنها برای برقراری گفتگوی موثر و فهم متقابل، به واقع نیاز امروز همه عرصه های اجتماعی و آموزشی کشور است. چرا که شریعتی در برقراری یک گفتگوی موثر بین نسل هایی که با هم قهر بودند و در جهت خلاف هم حرکت می کردند موفق بود و ما امروز در رسانه و مدرسه و دانشگاه و جامعه سخت نیازمند این رویکرد هستیم.متن کامل در لینک زیر 👇etemadonline.com/tiny/news-784994@massoum…

