سوره فتح مربوط به صلح حدیبیه است، نه به جنگ سید علیرضا بهشتی طی سخنانی به مناسبت رحلت پیامبر اکرم(ص…
انتشار: 2026/08/16 07:38 UTCدریافت: 2026/08/18 07:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 07:35 UTC
سوره فتح مربوط به صلح حدیبیه است، نه به جنگ سید علیرضا بهشتی طی سخنانی به مناسبت رحلت پیامبر اکرم(ص)، در مجتمع فرهنگی احیای فضیلت، گفت:برخلاف آنچه معمولاً تصور میکنیم، صلح حدیبیه به عنوان یک فتح مبین، یعنی یک پیروزی آشکار، برای مسلمانان رقم خورد. تقریباً به جز اندکی از مسلمانان، بسیاری از کسانی که همراه پیامبر بودند، حتی صحابه بزرگ، از انعقاد این قرارداد بسیار ناراحت بودند. اما وقتی پیامبر(ص) تشخیص داد که زمان جنگ نیست و زمان صلح است، صلح کرد. وقتی پیامبر(ص) مصلحتی را برای امت اسلامی در نظر میگرفت، اگر حفظ آن مصلحت اهمیت داشت و لازم بود در جایی انعطاف به خرج دهد، این کار را انجام میداد. حتی پیش از صلح حدیبیه، صلحها و قراردادهای دیگری وجود داشت و مشرکان مکه چندین بار پیمانهای صلحی را که با پیامبر(ص) داشتند، زیر پا گذاشته بودند.پیامبر(ص) طی ۲۳ سال، با تلاش و مجاهدت کوشش کرد جامعهای شکل دهد که عاری از روابط استثماری باشد. به همین دلیل، ما دین اسلام را دینی رهاییبخش میدانیم و مهمترین رسالت پیامبر و پیامبران نیز همین رهاییبخشی است. وقتی میخواهیم به سیره عملی پیامبر نگاه کنیم یا اساساً تاریخ را بررسی کنیم، با دو رویکرد میتوانیم به تاریخ نگاه کنیم. یکی اینکه تاریخ را به عنوان یک دادگاه ببینیم؛ دادگاهی که در آن انسانها و جوامع را یک به یک فرا بخوانیم و کارنامه آنها را مورد ارزیابی قرار دهیم. این رویکرد امروزه در جامعه ما رواج بیشتری دارد. حوادثی در جامعه و کشور ما رخ داده، انقلابی شکل گرفته و پس از انقلاب، نظام سیاسی برپا شده که بیش از چهار دهه از آغاز آن گذشته و فراز و نشیبهایی را پشت سر گذاشتهایم. امروز نیز در بخش بزرگی از جامعه، نوعی نارضایتی نسبت به وضعیتی که در آن قرار داریم، با درجات و معانی مختلف، در میان مردم رواج پیدا کرده است. در تمایز با این رویکرد، رویکرد دیگری نیز نسبت به تاریخ وجود دارد و آن اینست که با تاریخ به مثابه عبرت مواجه شویم. میخواهیم از گذشته درس بگیریم و میخواهیم گذشته چراغ راه آینده باشد. عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس اظهار داشت: این رویکرد، آیندهنگر و آیندهگراست؛ نه اینکه گذشته برای آن بیاهمیت باشد. طبیعتاً وقتی به تاریخ مراجعه میکنیم، به گذشته مراجعه کردهایم، اما بررسی ما از گذشته برای این نیست که ببینیم در صدر اسلام کدام شخص یا گروه چه ظلم و ستمی کرده، چه کاری باید انجام میداده و انجام نداده و چه کاری را نباید انجام میداده و انجام داده و سپس بررسی را در همینجا خاتمه دهیم. نتیجه چنین رویکردی این است که به آنها ناسزا بگوییم و از دست آنها عصبانی باشیم و در نهایت لعن و نفرین کنیم؛ اما چیزی فراتر از این حاصل نمیشود. اگر به تاریخ گذشته اینگونه نگاه کنیم که پیامبر گرامی اسلام(ص) نهضتی را برای ساختن جامعهای جدید برپا کرده و تلاش کرده است از همان انسانها و همان مردم، انسانهایی متفاوت بسازد، آنگاه موضوع متفاوت میشود. به بیان علمی امروز، پیامبر تلاش کرد کاری انجام دهد که این انسانها تصویر دیگری از خودشان را به عنوان هویت خویش ببینند و برای تحقق آن تصویر تلاش کنند؛ از آنچه هستند رها شوند و به سوی آنچه مطلوب میدانند حرکت کنند. این، رهاییبخشی است و دانشی است که میتواند رهاییبخش باشد. بنابراین، رویکرد ما در این بحث، تاریخ به مثابه محکمه نخواهد بود، بلکه تاریخ به مثابه عبرت خواهد بود...متن کامل 👇👇👇jamaran.news/fa/tiny/news-1722738@massoum…

