ایل-۷۶اسکا (۹۷۶ اسکیپ) سکوی/پست فرمان-سنجشی هوابرد¹در میانهٔ دههٔ ۷۰ میلادی (سالهای ۱۳۵۰ شمسی) در…
انتشار: 2026/08/27 05:20 UTCدریافت: 2026/08/27 12:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/27 12:45 UTC
ایل-۷۶اسکا (۹۷۶ اسکیپ) سکوی/پست فرمان-سنجشی هوابرد¹در میانهٔ دههٔ ۷۰ میلادی (سالهای ۱۳۵۰ شمسی) در ارتباط با ساخت سامانههای ضربتی هوایی و دریاپایه با برد بالا، ضرورت (بهکارگیری) سامانههای چندعملکردی سنجشی-واپایشی متحرک بُروز کرد؛ سامانهای که وظیفه آن، پشتیبانی از اجرای آزمونهای پروازی وسایل هوایی در طول مسیرهای نامجهز، شامل سنجشهای دورسنجی و مسیرپروازی، جمعآوری، پردازش و انتقال آنی اطلاعات، هدایت لحظهای روند آزمونهای پروازی، هدایت رادیویی وسایل پرندهٔ بدونسرنشین، تامین امنیت مسیر و احیانا نابودسازی (صدور فرمان خودکشی) محصول در صورت وقوع شرایط اضطراری بود. سکوی چنین سامانههایی، پست/سکوی چندعملکردی سنجشی-واپایشی برپایهٔ هواپیماهای ایل-۷۶ بود که برای اولینبار در هوانوردی وطنی شوروی سابق و دنیا ساخته میشد. پرندههایی که با نام اسکیپ-ایل-۷۶ معروف شدند، توسط انستیتوی آزمایشی-پروازی² و با همراهی کارخانه چکالوف ازبکستان³ (سازنده وقت ایل-۷۶)، دفتر طراحی تجربی مئی⁴، اتحادیه علمی-تولیدی «لنینِتس»⁵، دفتر طراحی اماِرتز⁶، امکاب «رادوگا»⁷ و دیگرانی ساخته شدند. اساس کارهای تکمیلی، طرح آ-۵۰ ساخت مجموعه علمی-فنی هوایی تاگانروگ به نام برییف (تانتکت)⁸ بود (این هواپیما، مانند پرندههای طراحیوساخت دفتر برییف، «بی-۹۷۶»⁹ نیز نامیده شدهاست. مترجم)در سال ۱۹۷۷ تصمیم به ساخت دو فروند سکوی واپایش و سنجش پرنده (اسکیپ) با استفاده از قالب ایل-۷۶ (شم. سریال ۰۷۰۸) و ایل-۷۶ام (شم. سریال ۱۱۰۷) گرفته شد. شرایط بینالمللی در آن زمان تسریع در اجرای آزمونهای تجهیزات جدید را طلب میکرد، بنابراین در سال ۱۹۷۸ در انستیتوی آزمایشی-پروازی، آزمونهای دستگاهها و آنتنهای اسکیپ با (استفاده از یک فروند) آزمایشگر پرندهٔ «ایل-۱۸اِر.ت.اِل»¹⁰ شروع شد. تجهیزات «هفتاد و شش» تحت نام «موضوع شم. ۶۷۶»¹¹ در اتحادیه تولیدی هواپیمایی تاشکند به نام چکالوف در مدت زمانی تولید شد که فشردگی آن یک رکود تازه محسوب میشد.در هواپیمای «۶۷۶» (با ثبت ۸۶۷۲۱-اساساساِر)¹² و «۷۷۶» (با ثبت ۸۶۰۲۴-اساساساِر) به جای توپ انتهای دُم هواپیما، در غلافی سربسته به شکل مخروط ناقص، مغناطیسسنج¹³ نصب شده که در فروند اول به رنگ خاکستری تیره با انتهای پَخ و در فروند دوم، به رنگ سفید و با بخش انتهایی نیمه کروی است. در دو طرف دم عمودی هواپیمای اسکیپ و نیز بالای اتاقک خلبانان آنتن/آنتنهای چوب هاکی¹⁴ و در زیر بدنه و پس از دریچه ارابه فرود دماغه نیز دو آنتن شکافدار¹⁵ نصب شده است. پرندههای اسکیپ در بازه ۱۹۸۳-۱۹۷۷ بیش از ۶۰۰ پرواز در پشتیبانی از آزمونهای موشکهای کروز انجام دادند. این روش/امکان، هزینههای لازم برای ساخت و برپایی سکوهای سنجشی در مسیر¹⁶ را به میزان قابل توجهی کاهش داد. به عنوان نمونه، پرندههای اسکیپ با تشخیص پرتابهای آزمایشی موشک کروز »«اِر.کا.و-۵۰۰»¹⁷ ، بهطور ویژه در آزمونهای هواپیمای موشکبَر تو-۱۶۰ مشارکت داشتند. در بازه ۱۹۸۷-۱۹۸۶ انستیتوی آزمونهای پروازی در مشارکت مشابهی، ۵ فروند دیگر اسکیپ برپایه هواپیمای ایل-۷۶امد («هواپیمای ۹۷۶») ساختهشد. این پرندههای جدید با طرح رنگآمیزی ایرفلوت (خطوط هوایی مسافربری شوروی) و ثبت غیرنظامی شوروی از ۷۶۴۵۲ تا ۷۶۴۵۶ منقش شدند. پرندههای جدید حلوفصل خودکار هر ماموریت ضروری آزمونهای میادین تیر (موشکی) اتحاد شوروی را در هر منطقه جغرافیایی کشور ممکن میساختند. همزمان برد همراهی موضوع (آزمونها) از ۴۰۰ کیلومتر برای اشیای در ارتفاع کم تا ۳-۲ هزار کیلومتر برای بلندپروازهای را شامل میشد و در صورت پرواز گروهی پرندههای اسکیپ، به بیش از ۱۰۰۰۰ کیلومتر میرسید. هواپیماهای اسکیپ در ظاهر به آ-۵۰ شبیه بودند و به پودمان گَردان «اِراف-۲»¹⁸ با قطر ۱۱ و ارتفاع ۱,۵ متر مجهز. اما با وجود/حفظ اتاقک دورتادور شیشهبندیشده¹⁹ ناوبر/راهبر در پایین دماغه از آن متمایز هستند (نگارههای ۷۶۴۵۵ و ۷۶۴۵۲ را با نگارههایی از آ-۵۰ در اینجا و اینجا مقایسه کنید). درست پیش از محل اتصال جعبهمرکزی بال به بدنه در اسکیپ، محفظه/غلاف آنتنهای ارتباطات ماهوارهای روی گُرده هواپیما خودنمایی میکند و در دو سرِ بالها نیز غلافهای استوانهای حاوی تجهیزات دیده میشود و چراغهای ناوبری هواپیما نیز در طرفین آنها نصب شدهاست. در بخشهای پیشین و پسین دوغلاف سر بالها، آنتنپوشها، آنتنهای مسطح تجهیزات داخل غلاف را پوشش دادهاند.ادامه دارد....👇

