..."امید و نومیدی از نگاه مولانا"بی تردید یکی از امید بخش ترین آثار فرهنگ بشری, دیوان شمس و مثنوی م…
انتشار: 2026/08/18 08:42 UTCدریافت: 2026/08/18 22:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 22:20 UTC
..."امید و نومیدی از نگاه مولانا"بی تردید یکی از امید بخش ترین آثار فرهنگ بشری, دیوان شمس و مثنوی معنوی مولوی است. آثار این انسان بزرگ حقیقتا معطر به رایحه ی دلنواز امید و سرشار از ایمان و روح امیدواری است. خداشناسی مولانا و ایمان او به رحمت و عنایت بی علتِ حضرت حق, جایی برای هیچ گونه نومیدی از رحمت و بخششِ خداوند نسبت به همه ی انسانها به طور اعم و تمامی گناهکاران به طور اخص بر جای نمی گذارد. در چنین نگاه و رویکردی, آدمی که جای خود دارد حتی شیطان نیز نومید از بخشایش پرودگار مهربان نیست به گونه ای که هر لحظه آرزوی آمرزش و شعله های امید در او به شکل تازه ای فروزان و تابان است.ابلیس زِ لطفِ تو امید نمی بُردهر دم زِ تو می تابد در وی اَمَلی دیگر!بشارت ها و اشارت های شیرین و شورآفرین مولانا به امید و امیدواری, چنانکه اشاره شد, مبتنی بر جهان نگری و خداشناسی عمیق اوست. امیدی که مولوی از آن سخن می گوید بی پایه و تهی و واهی و لاجرم غفلت آفرین به قصد دلخوشی و فریب و برافروختن دروغین شور حیات در انسان ها نیست. امید در نظام فکری مولانا نقشی اساسی و بنیادین دارد. به یاد بیاوریم و با خود زمزمه کنیم آن غزلی که وردِ لسانِ همه ی نومیدان جهان می تواند باشد. آنانی که احساس می کنند گاه و بی گاه در مرداب سیاه نومیدی در حال فرو رفتن اند.هله نومید نباشی که تو را یار براندگرت امروز براند نه که فردات بخواند؟...مولوی در مثنوی, امید را از جنس نور و روشنایی و ناامیدی را از سنخ تیرگی و تاریکی می داند و مشفقانه و خیرخواهانه از مخاطبان جان آگاهش می خواهد تا در کوی نومیدان قدم نگذارند زیرا در نهایت, تاری و تیرگی نومیدی, ناپایدار است و خورشید امید, مستدام و پایدار و درخشان!کوی نومیدی مرو, اومیدهاستسوی تاریکی مرو, خورشیدهاست!با این همه, چه گونه است که او در بیتی از دفتر ششم مثنوی, از فضیلت نومیدی این گونه سخن می گوید؟! عقل راهِ نومیدی کی رود؟عشق باشد کآن طرف بر سَر دَوَدمولوی در این بیت عمیق و شگفت از یک منظر و چشم انداز بدیع و تازه, نومیدی را صفت عاشقان می پندارد و عاقلانِ عافیت طلب و کاسبکار را بی بهره از این موهبت نورانی و رحمانی می داند. در چنین نگاهی, عقل را هرگز یارا و شایستگی گام نهادن در راه نااُمیدی نیست زیرا عقل همواره در پی کسب نام و ننگ و سود و زیان است. پیداست که عاقلان هرگز قدم در راهی نمی گذارند که بی امید سود و منفعتی باشد. در مقابل, عاشقان چون رها از هرگونه قید و بند و دلبستگی های دنیا و اهل دنیا هستند, رشته ها و پیوندهای امید را گسسته و در هوای آزادی و امید به خداوند, بال و پر می گشایند. در این نگاه, نومیدی از دنیا و صاحبان آن, در حقیقت شرط لازم برای ورود به ساحت امید و ایمانِ عمیق و راستین است.✍ "ایرج رضایی"#سروش_مولانا@sorooshemewlana