وقتی جنگ، حقِ راه رفتن در شهر را از انسان میگیردما معمولا درباره «پیادهپذیری» از پیادهروهای مناس…
انتشار: 2026/07/08 23:41 UTCدریافت: 2026/08/15 03:52 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:52 UTC
وقتی جنگ، حقِ راه رفتن در شهر را از انسان میگیردما معمولا درباره «پیادهپذیری» از پیادهروهای مناسب، دسترسی، امنیت یا کیفیت فضاهای عمومی صحبت میکنیم. اما اگر شهر درگیر جنگ باشد، آیا پیادهپذیری فقط یک موضوع طراحی شهری است؟مقالهٔ Tracing Walkability Through Disruption Assemblages in Aleppo’s (Post-)Conflict Historic Core پاسخ متفاوتی به این پرسش میدهد.نویسندگان استدلال میکنند که #جنگ، #تعامل میان انسان و محیط ساختهشده را مختل کرده و از طریق برهم زدن روالهای آشنای زندگی، ثبات حیات شهری را از میان میبرد. در چنین شرایطی، #پیادهروی از یک فعالیت روزمره به #کنشی_فضایی برای بقا، #مقاومت و اعمال عاملیت انسانی تبدیل میشود. بر همین اساس، مقاله با توسعه مفهوم «اسمبلاژهای اختلال» نشان میدهد که تجربه پیادهپذیری در شهرهای درگیر منازعه، نه صرفا در نتیجه تخریب کالبدی، بلکه بر اثر برهمکنش عناصر مادی، زمانی و انسانی دگرگون میشود.مقاله با بهرهگیری از نظریه اسمبلاژ و مفاهیم قلمروزدایی و قلمروگذاریِ مجدد، توضیح میدهد که #جنگ از طریق شکلگیری زیرساختهای منازعه، همچون #ایستهای_بازرسی، #دیوارها، #موانع_بتنی، #کیسههای_شن، خطوط تماس، مواضع تکتیراندازها، مناطق حائل، مقررات منع رفتوآمد و محدودیتهای زمانیِ تردد، #الگوهای #حرکت در #شهر را #بازپیکربندی میکند. این عناصر، همراه با ویرانی زیرساختها، تخریب خدمات شهری و حضور یا غیاب کنشگران انسانی، شبکهای از روابط فضایی و زمانی را شکل میدهند که دسترسی به شهر و تجربهٔ حرکت در آن را بهشدت محدود میکند.در این وضعیت، #حق_بر_شهر دیگر صرفا به معنای دسترسی به فضاهای عمومی نیست، بلکه به #حق_حضور، حق حرکت و حق استفاده از شهر در شرایط ناامنی تبدیل میشود. حرکت در شهر تابع تشخیص مداوم مسیرهای امن، زمانهای مناسب برای جابهجایی و اجتناب از فضاهای تحت کنترل نیروهای مسلح است. ازاینرو، شناخت فضایی شهر و شبکههای غیررسمی اطلاعرسانی به بخشی از راهبردهای بقا و گریز از خطر تبدیل میشوند.نویسندگان با ارجاع به #تجربه شهرهایی همچون #حلب، سارایوو و نابلس نشان میدهند که زیرساختهای منازعه نهتنها ساختار کالبدی شهر را دگرگون میکنند، بلکه ریتمهای زمانی #زندگی_روزمره، روابط اجتماعی، تجربههای حسی و احساس امنیت را نیز بازتنظیم میکنند. در نتیجه، پیادهپذیری از کیفیتی مرتبط با طراحی شهری، به پدیدهای وابسته به خشونت، قدرت و کنترل فضایی تبدیل میشود.بر اساس ایده این مقاله، پیامدهای جنگ به پایان درگیری محدود نمیشود. حتی پس از حذف بسیاری از موانع فیزیکی، مرزهای ذهنی، بیاعتمادی، ناامنی و گسستهای اجتماعی در شهر باقی میمانند و تجربه حرکت و حضور در شهر را همچنان تحت تأثیر قرار میدهند. ازاینرو، #بازسازی_کالبدی بهتنهایی قادر به احیای پیادهپذیری نیست و بازگرداندن امکان حرکت، حضور، مواجهه و تعامل اجتماعی بخشی جداییناپذیر از فرایند بازسازی شهرهای پسامناقشه محسوب میشود.«اسمبلاژ»: پیکربندی پویا و درهمتنیدهای از عناصر ناهمگون مانند عناصر مادی، زمانی و انسانی که در تعامل با یکدیگر یک وضعیت یا پدیده را شکل میدهند.@Shahr_Zananعنوان مقاله: ردیابی پیادهپذیری از طریق اسمبلاژهای اختلال در هسته تاریخی حلب در بستر (پس از) منازعهنویسندگان: دیانا صلاحیه (Diana Salahieh) و لیلا زیبار (Layla Zibar)نشریه: Urban Planningسال انتشار: ۲۰۲۵
