🔵از پارادوکس یارانه تا بازآفرینی زیرساخت⛽️مسئله واقعی بنزین ایران چیست؟✍️ حسین مقیسهقسمت اولبحران ب…
انتشار: 2026/08/14 17:13 UTCدریافت: 2026/08/15 13:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 13:05 UTC
🔵از پارادوکس یارانه تا بازآفرینی زیرساخت⛽️مسئله واقعی بنزین ایران چیست؟✍️ حسین مقیسهقسمت اولبحران بنزین در ایران معمولاً از یک نقطه آغاز میشود: قیمت بنزین پایین است.اما بهنظر میرسد مسئله بسیار پیچیدهتر از قیمت باشد.ما همزمان با چهار مسئله ساختاری مواجهیم:انرژی ارزانناوگان نسبتاً پرمصرف و فرسودهمحدودیت دسترسی به خودروهای کممصرف و فناوریهای جدیدو نظامی از یارانه که بخش عمده آن به «خودرو» متصل است، نه به خانوار و نیاز حملونقل.در نتیجه یک پارادوکس شکل گرفته است:از یک طرف خودروهای پرمصرف در اختیار مردم قرار میدهیم و از طرف دیگر سوخت ارزان آن را یارانه میدهیم.بنابراین اگر صرفاً قیمت بنزین افزایش پیدا کند، بدون آنکه همزمان خودرو، حملونقل عمومی، نظام سهمیه بندی و زیرساخت انرژی اصلاح شود، مسئله حل نخواهد شد.ممکن است فقط شکل بحران تغییر کند.مصرف واقعی بنزین چقدر است؟برای پاسخ به این سؤال باید میان دو مفهوم تفاوت قائل شویم:بنزین توزیعیو بنزین مصرفشده توسط ناوگان.مدل پایینبهبالای مصرف باید بر پایه این رابطه شکل بگیرد:مصرف بنزین = تعداد خودروهای فعال × پیمایش روزانه × مصرف واقعیبنابراین تعداد خودروهای ثبتشده بهتنهایی شاخص مناسبی نیست.در یک سناریوی پایه، اگر حدود ۲۲ میلیون خودروی بنزینی و دوگانهسوز را در نظر بگیریم و متوسط مصرف روزانه هر خودرو را حدود ۳.۸ لیتر فرض کنیم:۲۲ میلیون × ۳.۸ = ۸۳.۶ میلیون لیتر در روزبرای موتورسیکلتها نیز، با توجه به تعداد فعال و میزان پیمایش، میتوان مصرفی در محدوده ۱۰ تا ۱۲ میلیون لیتر در روز در نظر گرفت.در نتیجه مصرف پایین به بالای مدل پایه در محدوده:حدود ۹۴ تا ۹۶ میلیون لیتر در روز قرار میگیرد.تأکید میکنم که ۹۵ میلیون لیتر یک سناریوی مدلسازی است، نه یک رقم قطعی و اثباتشده.این تفاوت از نظر سیاستگذاری بسیار مهم است.پس تکلیف ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین توزیعی چیست؟اگر توزیع روزانه بنزین را حدود ۱۲۰ میلیون لیتر و مصرف مدل پایه را حدود ۹۵ میلیون لیتر در نظر بگیریم، با شکافی در حدود:۲۵ میلیون لیتر در روز مواجه میشویم.اما این عدد را نباید مستقیماً «حجم قاچاق» نامید.این رقم در واقع شکاف تراز سوخت در مدلاست و میتواند شامل عوامل مختلفی باشد:قاچاق و انتقال غیررسمی سوخت؛مصارف غیرخودرویی؛تفاوت میان خودروهای ثبت شده و خودروهای واقعاً فعال؛خطای برآورد پیمایش؛مصرف واقعی بالاتر از فرض مدل؛تلفات و خطاهای عملیاتی شبکه.بنابراین برای تعیین سهم واقعی قاچاق، باید یک مدل مستقل و داده محور برای تراز سوخت و جریانهای مرزی طراحی شود.اما همین شکاف، یک علامت هشدار بسیار جدی است.اگر حتی بخشی از این فاصله ناشی از قاچاق، اتلاف یا مصرف غیرمولد باشد، قبل از آنکه به فکر افزایش تولید بنزین باشیم، باید ببینیم چرا بخشی از بنزین تولیدشده اصلاً به «خدمت حملونقل» تبدیل نمیشود.تهران میتواند نمونه مناسبی برای فهم مسئله باشد.در مدل پایه، حدود ۵.۵ میلیون خودروی فعال و حدود ۴.۵ میلیون موتورسیکلت برای محدوده تهران در نظر گرفته شده است.اگر مصرف روزانه بنزین تهران حدود ۲۰.۴ میلیون لیترباشد و حدود ۳.۷ میلیون لیترآن مربوط به موتورسیکلتها باشد، مصرف خودروهای چهارچرخ حدود:۱۶.۷ میلیون لیتر در روز خواهد بود.بنابراین:۱۶.۷ ÷ ۵.۵ = حدود ۳.۰۳ لیتر در روز برای هر خودرواگر کل مصرف تهران را بر تعداد خودروهای چهارچرخ تقسیم کنیم:۲۰.۴ ÷ ۵.۵ = حدود ۳.۷۱ لیتر اما این عدد شامل مصرف موتورسیکلتها نیز هست و بنابراین نباید آن را مصرف مستقیم خودروهای چهارچرخ تلقی کرد.مسئله فقط بنزین نیست؛ مسئله عدالت یارانه هم هستساختار فعلی عمدتاً یارانه بنزین را به کارت سوخت خودرو متصل کرده است.در نتیجه خانواری که خودرو ندارد، از یارانه مستقیم بنزین بهرهای نمیبرد؛ در حالی که خانواری که چند خودرو دارد، امکان برخورداری بیشتری پیدا میکند.خانوار فاقد خودرو نیز هزینه حملونقل دارد.ممکن است از:🚇 مترو🚌 اتوبوس🚕 تاکسی📱 تاکسی اینترنتی استفاده کند.بنابراین اصلاح واقعی باید از: یارانه خودرو به:یارانه خانوار و حق دسترسی به حملونقل منتقل شود.نخستین اصلاح: خودروپایه به خانوارپایه به جای اینکه سهمیه بیشتر به خانواری برسد که خودروهای بیشتری دارد، میتوان یک سهم پایه را به کد ملی یا خانواراختصاص داد.در این مدل: خانوار فاقد خودرو نیز سهم خود را دریافت میکند.خانوار تکخودرو سهم پایه دارد.و خودروهای دوم و سوم دیگر بهصورت خودکار از همان یارانه برخوردار نمیشوند.این سیاست علاوه بر عدالت توزیعی، یک اثر مهم دیگر نیز دارد: یارانه از «مالکیت خودرو» جدا میشود.و این دقیقاً همان تغییری است که برای اصلاح اقتصاد انرژی کشور به آن نیاز داریم.
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 12 بازدید تازه در ساعت در این نمونهچرخه عمر مشاهدهشده پست
فقط نزدیکترین اسنپشات واقعی در محدوده هر نقطه زمانی استفاده میشود؛ هیچ مقداری درونیابی نمیشود.
برای رسم منحنی دستکم دو مشاهده واقعی لازم است.
| الگو | عملکرد نسبی ۲۴ ساعته |
|---|---|
| ناکافی | — |
پوشش: ناکافی · ۳ اسنپشات واقعی · دسترسپذیری حداکثر هفتروزه · post-lifecycle-natural-7d-v1
پستهای تلگرام — مدیرانصنعت
🔵آغاز پذیرش و انتقال کالا در قالب کالای ملوانی از مبدأ جزیره کیشطرح پذیرش و انتقال کالا در قالب کالای ملوانی(کالاهای تهلنجی) از امروز سه شنبه در جزیره کیش آغاز شد.به دنبال پیگیری انجام شده و معرفی جزیره کیش به عنوان مبدا ارسال کالا در قالب رویه ملوانی، انتقال اولین بخش کالاهای رسوبی از مبدأ جزیره کیش به سرزمین اصلی در قالب کالای ملوانی از امروز اجرایی شد.─┅─═ ⚙️ ═─┅─🆔 t.me/sanatir 🌐کانال #مدیرانصنعت
📊 رشد قیمت خانه در تهران نسبت به سال ۱۳۵۸ / قیمت خانه در پاسداران ۱۳۸ هزار برابر شد!🔗گزارش 🔻tejaratnews.com/?p=1326911#%D9%85%D8%B3%D… ⚙️ ═─┅─🆔 t.me/sanatir 🌐کانال #مدیرانصنعت
🔵آیاستپ و جای جدید ایران در معماری اقتصادی، کریدوری و امنیتی منطقه ✍️صادق الحسینیمقالهای که جاناتان شنزر دیروز در مجله کامنتری نوشته، با همه ایرادهایش مقاله مهمی است. تکلیف را همان اول روشن کنیم: نویسنده عضو بنیاد دفاع از دموکراسیها (افدیدی) است، همان اندیشکدهای که کارش توجیهسازی برای حمله دوباره به ایران است و باید متن را با این عینک خواند. اما فارغ از این نیت، مقاله یک واقعیت مهم را لو میدهد. و آن اینست که عربستان پروژه آیمک را متوقف و به سوی پروژه استپ رفته است. نویسنده استدلالش اینست که اگر آمریکا ایران را شکست قاطع ندهد، آیمک شکست خواهد خورد.صورت مسئله: دو معماری رقیبخاورمیانه میان دو پروژه رقیب دو نیم شده است: از یک سو آیمک (کریدور هند–خاورمیانه–اروپا) با محوریت آمریکا، اسرائیل، امارات و هند و با احتمال ورود عربستان و از سوی دیگر استپ با محوریت عربستان، ترکیه، مصر و پاکستان. حرف اصلی متن این است که ریاض دیگر به آیمک اعتماد ندارد. نه به شدنی بودنش، نه به پایداریاش، و همین بیاعتمادی استپ را از دل تردید بیرون کشیده است.آیمک چه بود و چرا مهم بود؟آیمک قرار بود یک کریدور بزرگ ترانزیتی و انرژی باشد که هند را از راه خلیج فارس و شبهجزیره عربستان به اسرائیل و از آنجا به اروپا وصل کند. اهمیتش صرفا اقتصادی نبود. این پروژه یک ابزار ژئوپلیتیک بود برای دو هدف: اول دور زدن ایران و بیرون گذاشتن تهران از مسیرهای اصلی تجارت و انرژی منطقه و دوم، تثبیت اسرائیل بهعنوان یک گره حیاتی در نقشه اقتصادی خاورمیانه و گرهزدن سرنوشت کشورهای عربی به عادیسازی رابطه با اسرائیل. به بیان دیگر، آیمک نقشهای بود برای ساختن نظمی که در آن ایران حذف و اسرائیل مرکز باشد.استپ چیست و چرا اهمیت دارد؟اما استپ درست در جهت مخالف حرکت میکند و اهمیتش را باید در سه لایه دید. از نظر اقتصادی استپ مسیرهای جایگزینی از دل ترکیه و مصر و پاکستان پیشنهاد میکند که انرژی و کالای چینی را بدون عبور از اسرائیل به بازارهای جهانی برساند. یعنی معماری اقتصادی منطقه دیگر گروگان عادیسازی با تلآویو نخواهد بود. از نظر امنیتی، این کشورها (بجز مصر) با نوشتن یک موافقتنامه دفاعی مشترک عملا اعلام کردهاند که دیگر نمیخواهند امنیتشان را به چتر بیثبات آمریکا بسپارند و دنبال یک سازوکار دفاعی خودبنیاد منطقهایاند. از نظر ژئوپلیتیک، استپ یعنی چرخش وزن قدرت از محور غربگرای آیمک به سمت یک بلوک اسلامی مستقلتر که در آن آنکارا و اسلامآباد و قاهره و ریاض همپیمان میشوند. تحولی که کل توازن منطقه را جابهجا میکند.استپ بدون ایران کامل نمیشودبه نظر من این شرایط برای ایران بک تحول بزرگ است. جذابیت آیمک بهطور محسوس افت کرده و عملا از دور خارج میشود، و در مقابل استپ باید شکل بگیرد و پیش برود. اما نکته کلیدی اینجاست: این چهار کشور در طول مسیر ناگزیر به ایران نیاز پیدا میکنند، چون بدون تهران هیچ معماری امنیتی و انرژی و کریدوری در این منطقه پایدار نمیماند. یعنی استپ به آیاستپ تبدیل میشود؛ یعنی ایران عضو پنجم میشود.معماری امنیتی، نه فقط اقتصادیایران نباید صرفا حلقهای در یک کریدور اقتصادی باشد، بلکه باید جزئی از معماری امنیتی منطقه هم بشود. همان موافقتنامه دفاعی که میان عربستان و پاکستان و ترکیه بسته شده، اگر روزی به ایران هم گشوده شود، خودش نشانه تولد این نظم تازه است. حدس من این است که دقیقا همین مسیر را خواهند رفت؛ چون منطق موازنه قدرت، دیر یا زود آنها را به سمت گنجاندن ایران هل میدهد.جمعبندی: نویسنده نتیجه میگیرد که تنها یک پیروزی قاطع آمریکا و شکست ایران میتواند عربستان را به آیمک بازگرداند. اما اگر همین گزاره را وارونه بخوانیم، پیام واقعی متن این است: آمریکا نتوانست ایران را زمین بزند، ولی میزان ریسک را براب همه آشکار کرد و این پنجره ای برای یک معماری امنیتی و اقتصادی تازه با محوریت ایران باز کرده است که باید هوشمندانه استفاده کنیم.📎 منبع
🎥 قالیباف: افزایش قیمت بنزین توسط دولت تدبیر حسابشده نیستکاهش مصرف بنزین باید با شیوههایی صورت گیرد که بیشترین عدالت و کمترین نارضایتی را در مردم ایجاد کند.حل مشکل کمبود بنزین باید با برنامهریزی جامع و بسیار هوشمند انجام شود.دشمن برای سوءاستفاده از اقدامات دولت جهت کاهش مصرف بنزین برنامه ریزی کرده است.#بنزین─┅─═ ⚙️ ═─┅─🆔 t.me/sanatir 🌐کانال #مدیرانصنعت
📊هوش مصنوعی تعداد افرادی که در هر سال به جمع میلیاردرها افزوده میشوند را شتاب بخشید و نسبت به سال ۲۰۲۲، تعداد میلیاردرهای جدید تقریبا سالی ۲ برابر شده استدر سال ۲۰۲۲ در جهان ۳۵ نفر با ثروت ۷۴ میلیارد دلار به جمع میلیاردرها اضافه شدند اما ۲۰۲۵ تعداد میلیاردرهای جدید ۲۸۷ نفر با ثروت ۶۸۴ میلیارد دلار بود.| باشگاه خبرنگاران جوان─┅─═ ⚙️ ═─┅─🆔 t.me/sanatir 🌐کانال #مدیرانصنعت
📻 سرمقاله ۲۷ مرداد دنیای اقتصادنبرد با اسلحه اقتصادی ✍️ مجید حیدریدر جنگهای نوین، اقتصاد جایگزین میدانهای نظامی کلاسیک شده است. اکنون سرنوشت رویاروییها نه با قدرت نظامی، بلکه با مدیریت بهینه هزینهها، ثبات ارزی و تابآوری داخلی تعیین میشود.در تقابل ایران و آمریکا، هر دو طرف بر این باورند که زمان به نفع آنهاست، اما تجربه نشان میدهد جنگ فرسایشی برای هر دو پرهزینه است.مهمترین آسیبپذیری اقتصاد در این جنگ، نه فقط تحریمهای خارجی، بلکه تورم مزمن و ضعفهای داخلی است. تحریمها زمانی اثرگذار میشوند که با نااطمینانی های داخلی همراه باشند. از این رو، مهار تورم یک ضرورت راهبردی برای حفظ معیشت خانوار و تابآوری کشور است که تنها از طریق انضباط مالی دولت، اصلاح نظام بانکی و ثبات در سیاستگذاری حاصل میشود.علاوه بر این، روانسازی تجارت خارجی و ایجاد پیشبینیپذیری در قوانین، کلید افزایش قدرت مانور کشور است.─┅─═ ⚙️ ═─┅─🆔 t.me/sanatir 🌐کانال #مدیرانصنعت