مرد فیل نما!چند وقت پیش در جلسهای، با مدیری مواجه شدم که بعد از تمام شدن گفتگو، یک سوال ساده اما ع…
انتشار: 2026/08/06 11:28 UTCدریافت: 2026/08/06 14:57 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 14:57 UTC
مرد فیل نما!چند وقت پیش در جلسهای، با مدیری مواجه شدم که بعد از تمام شدن گفتگو، یک سوال ساده اما عمیق در ذهنم باقی گذاشت: ما با آدمهایی که دقیقاً نمیدانیم چه هستند، چه میکنیم؟به شکل خلاصه در طی آن گفتگو ایشان ابتدا از ایدههایی که برایش گفتم تعجب کرد. سپس وقتی فهمید در قبال آن ایدهها قصد دریافت پول و یا خدماتی از او ندارم شگفت زده شد و وقتی به او گفتم اگر شما اینها را اجرایی نکنید همین ایدهها را به رقیب شما خواهم داد هنگ کرد و فیوز پراند!آن مدیر حق داشت. در طبقهبندی اجتماعی معمول و مرسوم که أدمها یا برای مال کاری انجام میدهند یا برای مقام و جاه، اگر کسی رفتار خارج از این چارچوب داشته باشد، احتمالا خطرناک به نظر خواهد رسید!نه اینکه آن فرد بیهویت باشد. اتفاقاً مسئله این است که هویتشان بزرگتر از عنوانهایی است که ما برایشان ساختهایم!اگر کسی خودش را پزشک معرفی کند، میفهمیم چگونه با او حرف بزنیم. اگر بگوید مهندس است، استاد دانشگاه است، مدیر است یا کارآفرین است، ذهن ما سریع یک جایگاه برای او پیدا میکند. اما اگر کسی بگوید سالهاست مسئلههای اجتماعی را دنبال میکند، میان مردم و نهادها ارتباط برقرار میکند، ایده تولید میکند، روایت میکند، پژوهش میکند و راهحل پیشنهاد میدهد، ناگهان ذهن ما متوقف میشود. و میپرسد؛ این آدم دقیقاً چیست؟شاید همین سوال بود که مرا یاد فیلم «مرد فیلنما» انداخت. جان مریک در آن فیلم، پیش از آنکه یک انسان شناخته شود، یک پدیده عجیب بود. مردم او را نگاه میکردند، دربارهاش قضاوت میکردند، برایش توضیح میساختند؛ اما کسی تلاش نمیکرد او را بفهمد!تراژدی مریک تفاوت چهره نبود، این بود که جامعه برای دیدن انسان پشت این تفاوت، نیاز داشت از لایههای زیادی عبور کند!بسیاری از جوامع با آدمهایی از این جنس همین مشکل را دارند. نه صرفا با تفاوت بلکه با تفاوتی که در هیچ طبقهبندیای جا نمیشود!ما برای بیشتر نقشهای انسانی اسم داریم. اما برای کسانی که میان چند جهان حرکت میکنند، هنوز زبان کافی نداریم. آدمهایی که نه فقط نویسندهاند، نه فقط پژوهشگر، نه فقط هنرمند، نه فقط فعال اجتماعی. کسانی که کارشان دیدن مسئله، وصل کردن آدمها و ساختن امکانهای تازه است!و دقیقاً همینجا یک سوتفاهم بزرگ شکل میگیرد. جامعهای که همه چیز را با منطق معامله و سود میسنجد، وقتی با انسانی روبهرو میشود که در نگاه اول چیزی نمیخواهد، دچار اضطراب میشود. چون اگر پول میخواهد، قابل فهم است. اگر موقعیت میخواهد، قابل فهم است. اگر حتی شهرت میخواهد، قابل فهم است.اما اگر چیزی نخواست، سوال و ترس شروع میشود:دیوانه است؟ پس چه میخواهد؟ اصلا حالا که مال را نمیخواهد، پس لابد جان مرا میخواهد!شاید دنبال نفوذ است. شاید دنبال کنترل است. شاید چیزی را پنهان کرده...ما امروز در جهانی زندگی میکنیم که زبان منفعت را بهتر از زبان معنا میشناسد و جامعهای که فقط با منطق دادوستد تربیت شده، انگیزههای غیرمعاملهای را همان ابتدا با سوءظن نگاه میکند!برای همین است که بسیاری از ساختارهای ما فقط بلدند با انسانهای قابل طبقهبندی کار کنند. با کسی که عنوان مشخص، نقش مشخص و خروجی قابل اندازهگیری دارد.اما انسانهایی وجود دارند که مهمترین تواناییشان دقیقاً در چیزی است که بهسختی اندازهگیری میشود. دیدن چیزی که دیگران نمیبینند!جان مریک در پایان زندگیاش با وجود تمام رنجهایش، سرانجام به عنوان یک انسان دیده شد. اما پرسش تلخ این است: چرا باید یک انسان تا این اندازه رنج بکشد تا دیگران انسان بودنش را کشف کنند؟در هر جامعهای، مرد فیلنماهایی وجود دارند. آدمهایی که نه به دلیل کمبود، بلکه به دلیل پیچیدگیشان فهمیده نمیشوند!جامعه، پادگان نیست که انسانها را شبیه خودش کند. جامعه با همه نهادهایش باید بتواند کسانی را که شبیه خودش نیستند، بشناسد. پیش از آنکه از دستشان بدهد!پ.ن:مومن در هیچ چارچوبی نمیگنجد!@yaser_arab57
پستهای تلگرام — یاسر عرب
📚پرداختها برای نوشتافزار امروز به یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان رسید تا این #کارخیر با هدف تامین مایحتاج تحصیلی ۳۰۰۰ دانشآموز چنین شرایطی را پشت سر بگذارد.این قصه تا شهریورماه ادامه دارد…جا نمانید…63934610254109586037697633640724 پرداخت مستقیم
📌قاصران و جاهلان و عاملانجبر محیطی برآمده از بیعملی و بدعملی زندانساز است، و کبوتر هم تحمل قفس را ندارد. از همین روی است که امروز بواسطه دوستان نزدیکم متوجه شدم بجز سورنا یکی دیگر از کودکان اوتیست نیز خودش را از بلندای منزل به پائین پرت کرده بوده و زندان بیعملان و بدعملان را به لقایشان بخشیده است.بیعملی و بدعملی ریشههای فردی و جمعی، اجتماعی و ساختاری دارند.بیعملی و بدعملی در مقام فردی در این بلبشوی آخرالزمانی اقتصادی عمدتا از سر ناتوانی و استیصال است، همچون والدین عزیز و دربند سورنا که هیولای استضعاف تحمیلی بال و پرشان را بسته بود و بقدری مشغولشان کرده بوده که دست آخر کبوتر پر نارستهشان را از آنها ستاند.سعیدروستایی در آخرین ساختهاش «زنوبچه» دادگاه اخلاقی اجتماعی باز کرد در کنکاش چرایی سقوط آزاد پسرکنوجوان که بیشباهت به ماجرا سورنا نیست، حداقل در بعد ساختاری.آری براستی چهکسانی جاهلان و قاصران و عاملان پرکشیدن سورنا نوجوان برخوردار از اوتیسم بودند؟بدعملی و بیعملی ساختاری چه دستگاهها و ارگانهایی عامل این درد بزرگ برای خانواده سورنا شد؟بدعملی چه کسانی در اولویت نشناسی و هزینه کرد ثروت عمومی ملت دربند در طرق غیرضرور عامل پر کشیدن سورنا شد؟نظاماجتماعی بعنوان یک عنصر پویا و ناآگاه به امرخیر تا کی قرار است دیگ شله بپزد و نذری بدهد و...اما نسبت به دردهای حقیقی دردمندان بی تفاوت باشد؟از آموزشوپرورش تا سازمانبهزیستی از سازمان اوقاف تا همه دیگر دستگاهها و کلان حاکمیت که از اربعین تا تجمعات خیابانی و غیره حضوری پررنگ و فعال و البته بیربط دارند، هرکدام بنا به قاعده فقهی حقوقی «تسبیب» چه نقشی در پرکشیدن سورناهای این سرزمین داشتند؟چرا اساسا امکان مردن در این خاک از حق حیات بسیار آسانتر و فراختر است؟چرا دروازههای مرگ اینگونه آسانباز شو هستند اما حتی پنجرههای رو به حیاط و حیات بجهت کمی زندگی بهتر قفل و زنجیر شدهاند؟خداوند به همه مادران و پدران داغدیده این سرزمین من جمله پدر و مادر سورنا صبر بدهد.و امید آنکه تلألو خورشید بار دیگر گرمای زندگی را به این سرزمین برگرداند.به یاسرعرب دوست عزیزم که از نزدیک دغدغه او بجهت حل مسئله اجتماعی اوتیسم را دیده و نظاره کردم نیز تسلیت میگویم.یاسرجان متاسفانه اینجا سرزمین خواستهها و تلاشهای نافرجام است، ولو خواستهها و تلاشهای غیرفردی بجهت فلاح اجتماعی.t.me/seyyedhashemfirouzi
خداحافظی!برای یه مدتی میرم!انشاالله نه برای همیشه... ولی فعلا برای مدتی از فضای مجازی فاصله میگیرم.این چند سال درباره خیلی چیزها نوشتم؛ درباره بچهها، توسعه ایران، رسانههای رسمی و غیر رسمی، بی پناهی بچههای اوتیسم، زیست جنسی ایرانیان، ناشنوایی اجتماعی، فقر زدایی، کار خیر، کودکی و توسعه، بلوچستان، دولت، جامعه و کلی چیز دیگه...همیشه فکر میکردم شاید اگر درباره چیزی درست و دقیق حرف بزنیم، اگر دیده بشه، اگر صدایی به جایی برسه، بالاخره یه اتفاقی بیفته....ولی این روزها، بعد از شنیدن صدای ضجههای مادری که بچهش رو از دست داده، به خودم نگاه کردم و دیدم که بیشتر از همیشه خستهام...شاید باید یه مدت ساکت باشم و فکر کنم. فکر کنم اصلاً این همه حرف زدن، این همه نوشتن و تحلیل کردن، کجا به درد میخوره و کجا فقط باعث میشه فکر کنیم داریم کاری میکنیم؟برای همین یه مدتی نه مینویسم، نه تحلیل میکنم، نه درباره چیزی نظر میدم...فکر میکنم باید مدتی برم، فکر کنم، ببینم بعدش واقعا میخوام دوباره حرف بزنم یا نه؟ویدئو برشی از مستند بلوچستان هست که سالها پیش تولید شد...@yaser_arab57
تجزیه ایران همینجاست؛ روی آسفالت خیابان! من در تهران، محله نوفلاح زندگی میکنم. محلهای معمولی؛ نه اعیاننشین است و نه حاشیهنشین. امکاناتش هم در حد یک محله متوسط و قابلقبول پایتخت است. یکی از همین امکانات معمولی، آسفالت خیابان بود. آسفالت خوبی داشت؛ نه…♨️اختلاف ۲۰ ساله امید به زندگی میان سیستان و بلوچستان و گیلان!براساس دادههای ثبت احوال، میانگین سن فوتشدگان در ایران در سال ۱۴۰۴، ۶۶.۸ سال بوده است. میانگین سن فوت مردان ۶۴.۰۸ سال و زنان ۷۰.۶۴ سال گزارش شده است.این شاخص در استانهای مختلف اختلاف قابلتوجهی دارد؛ بهطوری که میانگین سن فوت در سیستان و بلوچستان ۵۱.۶ سال، در خوزستان ۶۲.۹ سال، در گیلان ۷۱.۲ سال و در مازندران ۷۰.۷ سال بوده است.به این ترتیب، فاصله میان میانگین سن فوت در سیستان و بلوچستان و گیلان به حدود ۲۰ سال میرسد؛ شکافی قابلتوجه که نشاندهنده تفاوتهای عمیق منطقهای در وضعیت سلامت، شرایط اقتصادی و اجتماعی و کیفیت زندگی در کشور است.@yaser_arab57
سورنا هم پرکشید... اینجا راجع به او نوشته بودم. t.me/yaser_arab57/13621 و اینجا راجع به بیجایی بچههای اوتیسم. t.me/yaser_arab57/14151?single%D8%AC%D9%8… عرب سلام علیکم؛ مطلب اخیر شما درباره سورنا را خواندم و جگرم سوخت و آتش نگرانی بر جانم افتاد. زیرا منهم دارای فرزند اوتیست هستم و مجبورم برای اینکه از خانه تنها بیرون نرود در را قفل کنم. حتما با آنها برخورد داشته اید و دیده اید که چقدر مهربان هستند و وقتی آرام هستند، کوهی از احساس می شوند.جناب عرب! اگر کسی به معصومیت اعتقادی ندارد کافیست یک ساعت با این بچه ها بنشیند تا بفهمد گناه نکردن هم ممکن است و انسان می تواند به این درجه از معصومیت برسد. واقعا نمی دانم این بلا از کی بر ما نازل شد. تا قبل از اینکه خودم دارای فرزند اوتیست شوم، حتی اسم این عارضه را هم نشنیده بودم و هیچکس در دوست و آشنا و قوم و خویش را ندیده بودم که بگوید مثلا در فامیل ما کودک اوتیست هست.این موضوع را به تمام جامعه تعمیم دهید تا متوجه شوید که این بچه ها چقدر تنهایند و هیچکس بفکر آنها نیست. مشکل خود این بچه ها یکسو و پس زده شدن آنها در جامعه هم یکسوی دیگر.نظام درمان هم که کاری جز سرکیسه کردن خانواده های بینوای این کودکان ندارد و می توان گفت که هیچ طرح جامعی برای این دسته از افراد جامعه تدارک دیده نشده است.وضعیت خاص این کودکان باعث شده تا والدین و خانواده ها نیز از جامعه فاصله بگیرند و همین مسئله به افسردگی پدران و مادران این کودکان دامن زده است.جناب عرب! من لحظه لحظه مشتاقم تا هر چه سریعتر بمیرم و در پیشگاه خدا بایستم و از او بپرسم این کودکان چه گناهی داشتند که اینگونه آنها را آفریدی؟در نگاه مضطرب فرزندم آنگاه که اسباب بازی مورد علاقه اش را گم کرده و یا بو یا صدایی روی مخش رفته زجر و استیصال را حس می کنم و بندبند جگرم پاره میشود. ببخشید که این درد دل اینگونه طولانی شد. پرواز سورنای نازنین را به خانواده اش و شما تسلیت عرض می کنم. خوشا بحالش حالا شبها بی درد و اضطراب می خوابد.@yaser_arab57
درد، خیلی وقتها درد نیست، چون صرفا درد زندگی شخصی مدیران ما نیست!در ایران حدود ۱ تا ۱.۵ میلیون نفر دارای کمتوانی ذهنی هستند؛ اما تعداد افراد دارای اختلالات رشدی و شناختی ــ با احتساب اوتیسم، سندرم داون و سایر وضعیتهای مرتبط ــ بهمراتب بیشتر است و میتواند به چند میلیون نفر برسد....@yaser_arab57