📍 چین پشت دروازه هرمز؛ تهران چگونه میتواند وابستگی انرژی پکن به خلیج فارس را به همکاری بلندمدت تبد…
انتشار: 2026/08/11 08:34 UTCدریافت: 2026/08/14 18:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 18:35 UTC
📍 چین پشت دروازه هرمز؛ تهران چگونه میتواند وابستگی انرژی پکن به خلیج فارس را به همکاری بلندمدت تبدیل کند؟چکیده: تنگه هرمز در نقشه جهان باریک است اما در اقتصاد قدرتهای بزرگ جهانی وزن سنگینی دارد. بر اساس دادههای آژانس بینالمللی انرژی، سال ۲۰۲۵ رقمی معادل حدود ۳۴ درصد تجارت جهانی نفت خام از تنگه هرمز عبور کرده که حدود ۴۴ درصد این جریان به چین و هند رسیده است. در بخش گاز نیز تنگه هرمز مسیر نزدیک به یکپنجم تجارت جهانی گاز طبیعی مایع است.وابستگی چین به خاورمیانه را نباید با یک عدد ساده سنجید. چین طی ۲ دهه گذشته عامدانه سبد انرژی خود را متنوع کرده است. با اینحال حجم انرژی عبوری از تنگه هرمز به اندازهای است که حذف یا کاهش آن نمیتواند بدون هزینه جایگزین شود. بنابراین مساله برای پکن فقط پیدا کردن چند میلیون بشکه نفت جایگزین نیست، بلکه مساله حفظ قیمت قابلتحمل و استمرار فعالیت پالایشگاهها و کارخانههای شیمیایی است.ایران طی سالهای تحریم، بازار خود را تا حد زیادی در چین تثبیت کرده است. چین سال ۲۰۲۵ بهطور متوسط روزانه حدود ۱,۳۸ میلیون بشکه نفت از ایران خریداری کرده است. اگر ایران فقط نفت ارزان بفروشد، بخشی از ارزش افزوده معامله در پالایشگاه و صنایع پاییندستی چین ایجاد میشود اما اگر همکاری به سرمایهگذاری مشترک، فناوری، پالایش، پتروشیمی، ذخیرهسازی و زیرساخت گسترش یابد، رابطه اقتصادی عمق بیشتری پیدا میکند.پاسخ این پرسش باید با تغییر صورتمساله آغاز شود. ایران نباید رابطه با چین را در سطح «چند بشکه نفت در روز» تعریف کند. نفت مهم است اما تنها نقطه آغاز این رابطه است. همکاری آینده میتواند حول مفهوم «امنیت انرژی» سازماندهی شود. ایران دارای منابع عظیم نفت و گاز، موقعیت جغرافیایی ممتاز، ظرفیت پالایشی و پتروشیمی و دسترسی به آبهای آزاد است. چین نیز سرمایه، فناوری، بازار مصرف و توان ساخت زیرساخت دارد.ایران میتواند پیشنهاد ایجاد سازوکار مشترک «امنیت و تابآوری انرژی» را مطرح کند؛ سازوکاری که در آن شرکتها و نهادهای ۲ کشور درباره ذخیرهسازی، تنوع مسیرهای انتقال، سرمایهگذاری در زیرساخت و واکنش به بحرانهای انرژی همکاری کنند. ایران از چین انتظار حمایت سیاسی صرف ندارد. باید مجموعهای از منافع اقتصادی میان ۲ کشور شکل بگیرد که ثبات منطقه و تداوم همکاری را برای پکن به یک منفعت ملموس تبدیل کند.متن کامل را در سایت وطن امروز بخوانید:🔗 vatanemrooz.ir/fa/news/420110✉️ @vatanemrooz





