پهلویستیزی؛ میراث شکستخورده ۵۷سخنی منسوب به هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۶۰، عصارهای از جهانبینی حاک…
انتشار: 2026/08/27 14:32 UTCدریافت: 2026/08/27 17:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/27 17:20 UTC
پهلویستیزی؛ میراث شکستخورده ۵۷سخنی منسوب به هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۶۰، عصارهای از جهانبینی حاکم بر انقلاب ۵۷ را نشان میدهد:«حکومت پهلوی همه همت و دغدغهاش این بود که مردم خانه و ماشین خوب داشته باشند، زندگی خوبی داشته باشند و ارتباط ایران با کشورهای جهان خوب باشد؛ ولی حالا دیگر اینها ارزش نیست و برای ما مهم نیست.»اگر این نقلقول با همین عبارت دقیق مستند باشد، شاید کمتر متنی بتواند فاصله فکری نسل مدرن ایران با پنجاهوهفتیها را چنین عریان نشان دهد: رفاه مردم، زندگی بهتر و رابطه مناسب ایران با جهان، چیزهایی بودند که باید در برابر آرمانهای ایدئولوژیک به حاشیه میرفتند.این همان نقطه تلاقی دو جریان ارتجاعی آن دوران بود: اسلامگرایی انقلابی و چپ مارکسیستی. یکی رفاه و زندگی مدرن را با «دنیاطلبی و غربزدگی» میزد و دیگری با «بورژوازی و مصرفزدگی». حاصل این آمیزش، شورشی شد که در دشمنی با پهلوی متحد بود، اما برای فردای ایران بدیلی بهتر نداشت.امروز، پس از دههها تجربه جمهوری اسلامی، بخش بزرگی از نسل جدید پهلویستیزی ایدئولوژیک را نه نشانه روشنفکری، بلکه بازمانده همان گفتمان شکستخورده ۵۷ میبیند.پنجاهوهفتیها و وارثان فکری آنان، پیش از تعیین تکلیف برای نسل امروز درباره شاهزاده رضا پهلوی، باید ابتدا با کارنامه خود روبهرو شوند؛ یک «توبه سیاسی» از تخریب کور پهلوی، تقدیس انقلاب ۵۷ و نادیدهگرفتن پروژه نوسازی و ایرانسازی آن دوران.نقد رضا پهلوی حق هر ایرانی است؛ اما نقد دموکراتیک با بازتولید نفرت ۵۷ تفاوت دارد. برای حامیان او، رهبری رضا پهلوی در دوران گذار به معنای اعطای قدرت مادامالعمر نیست؛ هدف، عبور از جمهوری اسلامی و رسیدن به نقطهای است که مردم بتوانند آزادانه درباره نظام آینده تصمیم بگیرند.ایران فردا صحنه دموکراسی است.نه شورای نگهبان و رانت خاص وجود خواهد داشت که نامزدها را غربال کند، نه ولیفقیهی که با اشاره چشم صلاحیت سیاسی افراد را تعیین کند و نه هیچ شخص و جریانی باید بالاتر از رأی ملت قرار گیرد.جمهوریخواه از جمهوری دفاع کند؛ مشروطهخواه از پادشاهی مشروطه؛ مخالف رضا پهلوی نیز آزادانه نقد کند و بدیلش را به مردم ارائه دهد. داور نهایی صندوق رأی آزاد است.اما کسانی که یک بار با شعارهای پهلویستیزانه در تخریب نظم پیشین سهیم شدند، نمیتوانند همان نسخه را دوباره به نسل امروز بفروشند و انتظار اعتماد داشته باشند.سال ۵۷ گفتند خانه بهتر، زندگی بهتر و رابطه بهتر با جهان «ارزش» نیست.نسل امروز پاسخ میدهد:اتفاقاً همینها ارزش بود؛ نامش زندگی، توسعه و منافع ملی بود.و شاید تراژدی بزرگ ۵۷ همین باشد:چیزهایی را ویران کردند که امروز، پس از نزدیک به نیم قرن، دوباره آرزوی دستیابی به آنها را داریم.پاینده ایران جاوید شاه امیر موجد رزمنده جنگ ایران و عراق #تحلیل_زمانه 🌍 @TahlilZamane
