🌴🕋🕌عالمان باید تجارت کنند و هنری بیاموزندبرگرفته از سخنان مفتی محمد تقی عثمانی حفظه الله این یک شوخ…
انتشار: 2026/08/17 06:44 UTCدریافت: 2026/08/18 11:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 11:30 UTC
🌴🕋🕌عالمان باید تجارت کنند و هنری بیاموزندبرگرفته از سخنان مفتی محمد تقی عثمانی حفظه الله این یک شوخی تلخ و دردناک است که وقتی عالمی تصمیم میگیرد وارد عرصهی تجارت شود، برخی از همدورهایهایش با نیشخند میگویند:«تدریس، قبولیت میخواهد نه قابلیت! انگار خدا او را برای تدریس نپذیرفته است!»چه سخن تأسفبرانگیزی!اگر تنها نگاهی گذرا به تاریخ اسلام بیندازیم، بهروشنی درمییابیم که تجارت از نخستین روزهای ظهور اسلام، با دین پیوندی ناگسستنی داشته است.ابوبکر صدیق رضیاللهعنه در کار فروش لباس بود،عمر فاروق رضیاللهعنه تجارت شتر داشت،عثمان ذوالنورین رضیاللهعنه در بازار چرم فعالیت میکرد،علی کرمالله وجهه نیازهای خانهاش را از راه فروش اسلحه تأمین مینمود.و همچنین:عبدالرحمن بن عوف از راه تجارت خرما،ابوعبیده از فروش سنگ،سعد از فروش چوب،امیر معاویه از تجارت پشم،سلمان فارسی از فروش برگهای خرما،مقداد از فروش مشک،و بلال از فروش چوبهای جنگلی امرار معاش میکردند.بزرگان علوم اسلامی نیز از این قاعده مستثنا نبودند:امام غزالی به کتابت مشغول بود،اسحاق بن راهویه ظروف میساخت،امام بخاری کلاه میدوخت،امام مسلم عطر میفروخت،امام نسائی مرغ میفروخت،ابن ماجه رکاب و لگام میساخت،امام قدوری ظروف گلی تولید میکرد،حسن بن ربیع بوریا میفروخت،احمد بن خالد قرطبی لباس میدوخت،ابن جوزی اشیای کهنه میفروخت،ابن رومیه داروخانه داشت،ابویعقوب لغوی پارچههای چوبی میفروخت،محمد بن سلیمان در تجارت اسب فعال بود،و سری سقطی بطریهای آهنی میفروخت.بهروشنی پیداست که عالمان در هر عصر، مقتضیات زمان خود را درک میکردند و به سوی تجارت حلال گام برمیداشتند.ای برادران گرامی!اگر امروز در مدرسهای تدریس میکنید، در مسجدی خدمت میورزید یا وقت خود را وقف تألیف و تحقیق کردهاید، بیتردید کارتان مبارک و ارزشمند است — اما بیایید فراموش نکنیم که پیشینیان ما در کنار عبادت و علمآموزی، از کار و تجارت نیز غافل نبودند.در تاریخ بنگرید:از پیامبران گرفته تا صحابه، از تابعین و امامان تا مجتهدان — همه با تلاش و کار حلال زندگی میگذراندند.سعدی چه نیکو سروده است:به فرزندانتان هنر بیاموزید، تا مردم از شما پیروی کنند.افسوس که امروز، آموختن هنر و مهارتی مفید، عیب شمرده میشود.و یکی از دلایل شیوع سود و ربا در بازارهای امروز، غیبت عالمان در این میدان است. اگر عالمان به بازارها بازگردند و با نیت خالص تجارت حلال را رونق دهند، بیشک بسیاری از فریبها، رباها و معاملات ناروا را از ميان بر خواهند داشت.@siratalrasool