🔺دولتهای کارآمد🔹داگلاس نورث، برنده جایزه نوبل اقتصاد، در کتاب برجسته خود تحت عنوان «خشونت و نظمها…
انتشار: 2026/08/27 18:52 UTCدریافت: 2026/08/27 21:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/27 21:10 UTC
🔺دولتهای کارآمد🔹داگلاس نورث، برنده جایزه نوبل اقتصاد، در کتاب برجسته خود تحت عنوان «خشونت و نظمهای اجتماعی»، حکومتها را به دو قسم ۱. جوامع با نظم دسترسی باز ۲. حکومتهای با نظم دسترسی محدود تقسیمبندی میکند. در نظام دسترسی باز، دولتهایی حاکم هستند که باور به تعهد به برابری بین آحاد جامعه و برقراری رقابت آزاد سیاسی-اقتصادی میان تودههای مردم را دارند. در این ساختار حاکمیتی، رقابت سیاسی و اقتصادی است که ثبات اجتماعی را حفظ و خشونت را مهار میکند. وجود دولت غیرمتمرکز، سازمانهای متنوع سیاسی، اقتصادی و... ایجاد روابط اجتماعی غیرشخصی، حاکمیت قانون بر همگان، حقوق مالکیت تعریف و تضمین شده و ایجاد برابری و عدالت از مشخصههای اینگونه نظام سیاسی است.🔹از سوی دیگر، تجمع تعداد اندکی از فرادستان جامعه و خلق یک ائتلاف مسلط که با ایجاد انحصار و محدودکردن ورود دیگران به عرصه مدیریت کشور، نظامهای سیاسی و اقتصادی را در سیطره خود دارند، از ویژگیهای بارز نظامهای دسترسی محدود ذکر شده است. در نظام دسترسی محدود حاکمیت بهشدت متمرکز و برعهده تعداد کمی از افراد است. حقوق مالکیت تعریف و تضمین شده در سطح مطلوبی قرار ندارد و روابط شخصی، جایگاه بااهمیتی در تمامی شاکله سیاسی و اقتصادی دارد.🔹پرواضح است در مقایسه میان نظامهای دسترسی محدود و باز، تمامی کشورهایی که از نظام دسترسی باز برخوردارند، کشورهایی هستند که درآمد سرانه بالا، تورم سطح پایین و رشد اقتصادی مناسب را به نمایش میگذارند و از سایر مؤلفههای اقتصادی شایسته بهرهمند هستند. سؤالی که مطرح میشود این است که آیا سایر کشورهایی که در گروه نظام دسترسی محدود قرار دارند، کشورهایی به لحاظ اقتصادی ناتوان و رو به زوال شناخته میشوند؟ آدریان لفت ویچ در کتاب «دولتهای توسعهگرا» دولتها را به لحاظ سیاسی به دو قسم دولتهای دموکراتیک و غیردموکراتیک (اقتدارگرا) مجزا میکند. او توضیح میدهد، برخی دولتهای اقتدارگرا هرگز نتوانستهاند موجبات رشد و توسعه اقتصادی را فراهم آورند. 💢یادداشت سیدجواد جمالی را اینجا بخوانید👇sharghdaily.com/fa/tiny/news-1123901@shar…
