✅بخش نخست//🔻رییس سازمان بورس و اوراق بهادار در همایش تخصصی بررسی مصادیق جرم دستکاری بازار سرمایه مط…
انتشار: 2026/08/17 18:58 UTCدریافت: 2026/08/18 06:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 06:10 UTC
✅بخش نخست//🔻رییس سازمان بورس و اوراق بهادار در همایش تخصصی بررسی مصادیق جرم دستکاری بازار سرمایه مطرح کرد:⚠️ دستکاری بازار و قیمت، از جرمهای پیچیده در بازارهای سرمایه دنیاست⚖️ در بازار سرمایه ایران معیارها و مدلهای مختلفی برای شناسایی جرایم مرتبط با دستکاری در بازار تعریف شده است✅ همکاری متقابل سازمان بورس و قوه قضاییه، هدف صیانت از حقوق سرمایهگذاران و توسعه عدالت و انصاف را بیش از پیش تحقق میبخشدرییس سازمان بورس و اوراق بهادار با تاکید بر پیچیدگی تشخیص مصادیق دستکاری بازار و قیمت در بازار سرمایه گفت: تفکیک رفتار مجرمانه از معاملات طبیعی بازار نیازمند الگو و معیارهای دقیق است.⬆️به گزارش خبرنگار پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، حجتاله صیدی در همایش تخصصی بررسی مصادیق جرم دستکاری بازار سرمایه که روز دوشنبه در سالن همایشهای سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد، گفت: معمولاً پروندههایی که در بازار سرمایه شکل میگیرد، نسبت به بازار پول پروندههای پیچیدهتری است. در بازار پول، بعضی مسائل کمی واضحتر و روشنتر است، اما در بازار سرمایه با موضوعات و عوامل متعددی مواجه هستیم.⬇️رئیس سازمان بورس و اواق بهادار با اشاره به اینکه هر یک از مفاهیم جرم، تقلب و رفتار مجرمانه تعریف و مشخصات خاص خود را دارند، گفت: یکی از موضوعات رایج، ارزشگذاری داراییهاست. فرض کنید شرکتی قرار است در بورس عرضه شود و در فرآیند عرضه اولیه، تقلب یا جرمی اتفاق بیفتد و قیمت یک دارایی دو یا سه برابر ارزش واقعی تعیین شود. از سوی دیگر ممکن است یک دارایی ارزانتر از ارزش واقعی قیمتگذاری شود و در نتیجه عدهای با قیمت پایینتر اقدام به خرید کنند.⬆️او افزود: قراردادهای غیرمنصفانه یا نقض تعهدات قراردادها نیز از جمله مواردی هستند که مانند دنیا و بخشهای اقتصاد، در بازار سرمایه با آنها مواجه هستیم. بخشی از این مسائل از نظر انضباطی، اداری و مقرراتی در حوزه اختیارات و نظارت ما است، اما بخش دیگر حتماً باید در مرجع قضایی مورد رسیدگی قرار گیرد. ⬇️صیدی بحث قیمتگذاری را یکی از پیچیدهترین مسائل علم اقتصاد دانست و گفت: از زمان اقتصاد کلاسیک و شکلگیری ادبیات اقتصادی توسط آدام اسمیت تاکنون درباره قیمتگذاری بحث میشود و همه به دنبال این هستند که بدانند قیمت عادلانه یا قیمت منصفانه چیست، اما به دلیل پیچیدگی موضوع هنوز هیچکس نتوانسته است پاسخ متقن و محکمی به این سؤال بدهد. وقتی چنین موضوعی وارد بازار سرمایه میشود، پیچیدگی آن بیشتر میشود. در بازارهای کالایی و بازارهای معمولی، قیمت تابع عوامل مختلفی است اما در بازار سرمایه تابع عوامل بنیادی هم چون سود، ارزش داراییهای بنگاه و وضعیت شرکت است. ⬆️رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در ادامه توضیح داد: برخی اوقات در جریان ارزشگذاری دارایی شرکتها اختلاف نظرهایی بین کارشناسان رخ میدهد اما در نهایت این داراییها باید به نوعی خودشان را در قیمت سهام شرکت نشان دهند. از طرف دیگر، سود سالانه و آینده شرکت و حتی سود آینده صنعت نیز اهمیت دارد. برای مثال، سهامداران یک شرکت داروسازی آینده این صنعت را چگونه میبینند؟ آیا تحریمها بر آن اثر میگذارد یا نه؟ تعرفههای جدید دولت چه وضعیتی خواهد داشت؟ ناترازی انرژی چه اثری بر شرکت خواهد گذاشت؟ مجموعه این عوامل در نهایت خود را در قیمت سهام نشان میدهد.⬇️او با اشاره به سابقه مطالعات علمی درباره ارزشگذاری اوراق بهادار گفت: در دانشگاهها، از دوره کارشناسی و لیسانس تا مقطع دکترا، بحث قیمت اوراق بهادار مطرح است و هر سال نیز چندین پایاننامه و تحقیق درباره آن انجام میشود، اما هنوز به نتیجه متقن و قطعی درباره قیمتگذاری اوراق بهادار دست پیدا نکردهایم.⬆️رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در ادامه به مدلهای ارزشگذاری داراییهای سرمایهای اشاره کرد و گفت: در بازار سرمایه اصطلاحی به نام مدل ارزشگذاری داراییهای سرمایهای یا CAPM وجود دارد که تلاش شده با استفاده از آن مشخص شود چگونه میتوان یک سهم یا دارایی سرمایهای را ارزشگذاری کرد. در سال ۲۰۱۳ نیز «فاما و فرنچ» به مدلهای قبلی عاملی دیگر، یعنی اندازه شرکت را اضافه کردند و برای تحقیقات خود مورد تقدیر قرار گرفتند، این موضوع نشان میدهد بحث قیمتگذاری تا چه اندازه پیچیده است.⬇️صیدی تأکید کرد: هر سرمایهگذار به صورت طبیعی دوست دارد دارایی را در ارزانترین قیمت بخرد و در گرانترین قیمت بفروشد. این یک نیاز طبیعی سرمایهگذار در بازار سرمایه است. وقتی فردی میخواهد یک سهم را بخرد، اگر بداند سهمی که مثلاً ۵۰۰ تومان است ممکن است تا ۴۵۰ تومان پایین بیاید، طبیعی است که منتظر بماند تا در ۴۵۰ تومان خرید کند. از طرف دیگر، اگر بداند سهم قرار است به ۷۰۰ تومان برسد، دوست دارد در همان ۷۰۰ تومان بفروشد تا بیشترین سود را کسب کند.⬆️رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: نیازهای طبیعی باعث شده تحقیقات زیادی انجام شود تا مشخص شود قیمت واقعی و مناسب یک دارایی چقدر است. در بازار سرمایه، رقابت بر سر حتی نیم درصد یا یک درصد بازده بیشتر است؛ درست مانند مسابقات دو که گاهی یک نفر تنها با چند سانتیمتر اختلاف برنده میشود.⬇️صیدی گفت: سرمایهگذاران با استفاده از مفاهیمی مانند نرخ بازده بدون ریسک، بتا و سایر عوامل تلاش میکنند محاسبه کنند که یک سهم چه میزان بازدهی میتواند داشته باشد و بر اساس آن تصمیم بگیرند که سهم را در چه قیمتی خریداری کنند. این، شرایط عادی بازار است.⬆️او گفت: اما اگر یک عنصر مجرمانه وارد این فرآیند شود و فردی آگاهانه بخواهد قیمت را دستکاری کند، شرایط کاملاً متفاوت میشود و کار بسیار پیچیدهتر خواهد شد. به همین دلیل، صرفاً نمی توان با نگاه کردن به یک معامله عنوان کرد که جرمی اتفاق افتاده است. ⬇️او با اشاره به اینکه الگوهای مختلفی برای دستکاری «بازار و قیمت» وجود دارد، افزود: این ۲ موضوع نیز تا حدودی به یکدیگر نزدیک هستند و گاهی منظور از دستکاری بازار، دستکاری قیمت است که از سوی فرد یا گروهی انجام میشود.⬆️رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: تشخیص این موضوع به راحتی امکانپذیر نیست. فرض کنید یک سهم در طول ۳ ماه گذشته فقط یک بار معامله شده باشد. در این حالت میتوان بررسی کرد چه کسی خرید کرده، چه کسی فروخته، قیمت چقدر بوده و آیا قیمت نامتعارف بوده یا خیر و اساساً قیمت چگونه شکل گرفته است.⬇️او افزود: اما وقتی با سهمی مواجه هستیم که در یک بازه ۲۰۰ روزه، هر روز معامله شده و مثلاً روزانه ۶ هزار نفر فروشنده و ۸ هزار نفر خریدار داشتهاند و این فرآیند دائماً ادامه داشته است، موضوع بسیار پیچیده میشود.👇 ادامه در پست بعد...



