📘خلاصهای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره) 📄قسمت ۴۲ 📜کانال نظام تعلیم و ترب…
انتشار: 2026/08/24 16:48 UTCدریافت: 2026/08/26 09:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/26 09:20 UTC
📘خلاصهای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره) 📄قسمت ۴۲ 📜کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی @Nezam_Tarbiat_Eslami 📖موسسه قرآن و عترت صابره سلاماللهعلیها @OstadZahedi📘خلاصهای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره)📄قسمت ۴۲🔷️فصل دهم: حقیقت عقل ارزشی در نظریه تربیتی اسلام (بخش۲)🔸️برخی شاخصهای عقلگرايی در روايات➖️اميرالمومنين(ع):◇عقلگرايی موجب استخراج عمق حكمت میشود (ميزانالحكمه ۴۲۰۸)◇هرگونه آرامش، آسايش، رشد و خوبيها به وسيله عقلگرايی به دست میآيد (ميزانالحكمه ۴۲۱۲)◇به وسيله عقل به قلههای علوم میتوان دست يافت (ميزانالحكمه ۴۲۷۵)➖️موسیبنجعفر(ع):◇ای هشام، حقطلبی به خاطر اطاعت از خداست و نجاتی به جز اطاعت خدا نيست و اطاعت حقتعالی تنها به وسيله علم و معرفت امكانپذير است و علم تنها با تعلم به دست میآيد و تعلم نيز تنها به وسيله عقلگرايی حاصل میشود (كافی، ج۱، كتاب عقلوجهل، حديث۱۲).🔸️مفهوم جهل در قرآن◇۱- به معنای انتخاب انديشه جاهلیسوره هود، آیه ۲۹: حضرت نوح فرمود: آن مومنان به مقامات تقرب الهی رسيدهاند ولی به اين نتيجه رسيدهام كه به رغم آگاه شدن از ارشادات الهی، راه جهالت را پيش گرفتهايد.◇۲- جهالت به معنای لجبازی با ارزشها سوره نمل، آیه ۵۵: حضرت لوط فرمود: آيا با كثيفترين نوع روابط جنسی (لواط) اين تحركات را به راه انداختهايد؟ واقعاََ شما راه، فرهنگ و انديشه جهالت را در پيش گرفتهايد.◇۳- جهالت به معنای حسادت و ناجوانمردی سوره یوسف، آیه ۸۹: آيا میدانيد با يوسف و برادرش چه كرديد از روی جهالت (حسادت و ناجوانمردی؟)◇۴- جهالت به معنای لجبازیسوره احقاف، آیه ۲۳: شما را به تمام معارفی كه پيامهای حق را به شما برساند آگاه میكنم ولی میبينم كه شما راه جهالت را در پيش گرفتهايد.◇۵- جهالت به معنای كفر و سركشی سوره زمر، آیه ۶۴: ای سرکشان، آيا میخواهيد مرا وادار به اطاعت و بندگی غير خدا كنيد؟◇۶- جهالت به معنی غفلت از اصول بندگی و عرفانیسوره هود، آیه ۴۶: من تو را نصيحت میكنم كه مبادا از اصول بندگی و عرفانی غافل شوی.◇۷- جهالت به معنای خطاكاری و سقوط از مقامات معرفتیسوره یوسف، آیه ۳۳: پروردگار من، اگر نيرنگ آنان را درباره من خنثی نكنی، میترسم نيرنگ آنان در من موثر واقع شود و دوباره به راه و فرهنگ جهالت منحرف شوم.◇۸- جهالت به مفهوم بیخبر، بیاطلاع، نقص و ضعفسوره بقره، آیه ۲۷۳: فرد بیاطلاع آن مومنان را به خاطر عفاف و خودداری و عدم اظهار نيازشان، ثروتمند میپندارد.◇۹- جهالت به مفهوم نادانیسوره نحل، آیه ۱۱۹: پروردگارت درباره آنانكه عمل زشتی از روی نادانی بجا آورده سپس توبه كرده و عمل صالح انجام دادهاند، آمرزنده و مهربان است.🔸️نمونههايی از رفتار عقلستيزی در قرآندروغگويی، قبول نكردن سخن حق، بی ايمانی، فساد، مسخره كردن حقايق، نيرنگبازی، ناسپاسی، تبعيض، جور و بی عدالتی، تندخويی، بداخلاقی، اسراف، تكبر، گناه، تهمت، سركشی در برابر حقتعالی، كتمان حقيقت، سنگدلی، ناجوانمردی، حرص، نا اميدی، خشم، خيانت، ميل به باطل، سستی و تنبلی، ضايع كردن نماز، فرار از جهاد، سخنچينی و نمّامی، نافرمانی از پدر و مادر، ريا و خودنمايی، ياوهگويی، پيمانشكنی. لازم به ذکر است عقلستیزی اولاََ عقل را تضعيف يا نابود میكند و ثانياََ جهل را میروياند و تقويت مینمايد.🔸️فرهنگ جاهلیتجاهليت يك فرهنگ است و دارای تمامی جوانب و ابعادی است كه يك فرهنگ غلط و منحرف بايد دارا باشد:◇۱- انديشه و تفكر جاهلانه﴿یَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَیرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِیَّة﴾ (آلعمران:۱۵۴)آنان درباره حقتعالی و خداشناسی، انديشه باطل را انتخاب كردند و طبق تفكر و فلسفه جاهليت، درباره حقتعالی و معارف الهی میانديشند.◇۲- تبرج جاهليت﴿وقَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ وَلا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِیَّةِ الأولی﴾ (احزاب:۳۳)ای زنان پيامبر، در خانه خود قرار بگيريد و همچون فرهنگ جاهليت خودنمايی و ميدانداری را در جامعه انتخاب نكنيد.◇۳- حمية جاهليت﴿إِذ جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْحَمِیَّةَ حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّة﴾ (فتح:۲۶)آنان كه كافر شدند، در قلوب خود سرسختی، لجبازی و سركشی در برابر فرهنگ الهی را قرار دادند.◇۴- حكم جاهليت﴿أَفَحُکْمَ الْجَاهِلِیَّةِ یَبْغُون﴾ (مائده:۵۰)آيا فرهنگ و انديشه جاهلی، فلسفه و تفكر جاهلی، راه و رسم و برنامههای جاهليت را میخواهند دنبال كنند؟📄پایان قسمت ۴۲👈ادامه دارد...#نظریه_تربیتی_اسلام#استاد_مرتضی_زاهدی(ره)#نظام_تعلیم_و_تربیت_اسلامی 📜کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی@Nezam_Tarbiat_Eslami📖موسسه قرآن و عترت صابره سلاماللهعلیها@OstadZahedi


