میان دو بیاعتمادیبه بهانه روز خبرنگار باید به این پرسش پاسخ داد که چرا مردم و حاکمیت، همزمان به رو…
انتشار: 2026/08/11 03:29 UTCدریافت: 2026/08/11 09:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 09:55 UTC
میان دو بیاعتمادیبه بهانه روز خبرنگار باید به این پرسش پاسخ داد که چرا مردم و حاکمیت، همزمان به روزنامهنگاران بیاعتماد شدهاند؟✍ اکبر منتجبی؛ سردبیر سازندگیچند روز پیش، به مناسبت روز خبرنگار، در خبرگزاری ایسنا با چند نفر از دوستان قدیم و جدید نشسته بودیم و هر کدام از زاویهای از حال و روز رسانه سخن میگفت. یکی از اینکه در این شرایط دیگر نمیتوان چیزی نوشت میگفت، دیگری از اقتصاد رسانه که روزگار بسیار سختی دارد، یکی از هوش مصنوعی که سیطرهاش را بهشدت گسترش داده است، گفت و دیگری از حقوقها و دستمزدهایی که دیگر کفاف زندگی را نمیدهد. خاطره هم کم نبود؛ از روزهای پرشور مطبوعات تا خیابانهای پاریس و روشنفکران و شبهای انتخابات، از توقیف روزنامهها تا تحریریههایی که تا صبح بیدار میماندند و از روزهایی که تیراژ روزنامهها بیشتر از ۲۰۰ هزار نسخه در روز بود و روزنامه ساعت ۱۰ صبح تمام میشد یا یک تیتر، دستورکار کشور را عوض میکرد.در آن جلسه، من بهصورت خلاصه گفتم، درد امروز رسانههای ما نه مسائل اقتصادی است و نه رسانههای بودجهخوار دولتی و نه حتی فناوری و هوش مصنوعی. درد امروز ما بحران اعتماد است. ما هم از سوی مردم طرد شدهایم و هم از سوی حاکمیت. نه مردم دیگر به رسانههای داخلی اعتماد دارند و نه حاکمیت که قطعی چندماهه اینترنت این موضوع را تثبیت کرد. ما اگر بخواهیم بمانیم باید این اعتماد را از هر دو سو بسازیم.سال ۱۳۷۵ که وارد این حرفه شدم، جامعه به رسانه نگاه دیگری داشت. صبحها مردم برای خرید روزنامه همشهری و ایران صف میکشیدند. بعد از دوم خرداد ۷۶ این اشتیاق چند برابر شد و بسیاری هر روز دو یا سه روزنامه میخریدند. تیتر یک روزنامهها، میتوانست موضوع بحث یک روز کامل کشور شود. اگر گزارشی منتشر میشد، مسئولی ناچار به پاسخ میشد، مدیری جابهجا میشد یا پروندهای دوباره روی میز قرار میگرفت. آن روزها خبر کمیاب بود، امروز اما خبر همه جا هست. خبرهایی که بدون راستیآزمایی منتشر میشوند و توفان فکری و سیاسی به راه میاندازند و درنهایت نیز مشخص میشود تماماً شایعه بوده است. امروز به مدد گسترش فناوری، هر تلفن همراه یک رسانه است. هر شهروند بالقوه یک خبرنگار است. پیش از آنکه خبرنگاری خودش را به محل حادثه برساند، دهها فیلم و عکس در شبکههای اجتماعی منتشر شده است. حالا هوش مصنوعی هم به این سیل بیپایان اطلاعات اضافه شده اما در این میان، اتفاق عجیبی افتاده است؛ هرچه خبر بیشتر شده، اعتماد کمتر شده است. خبر دیگر کالای کمیاب نیست؛ اعتماد است که کمیاب شده است.تا پیش از این و مشخصاً تا اوایل دهه ۹۰ خبر کالایی کمیاب بود. خبرنگارها، ساعتها دنبال یک خبر مهم و موثق میدویدند. برای تأیید خبری که بهدست آورده بودند باید چندین تلفن میزدند. رقابت بر سر دسترسی به خبر بود. اما امروز همه چیز برعکس شده است. دیگر خبر کمیاب نیست. هر دقیقه هزاران خبر، تصویر، فیلم و روایت در تلفنهای همراه ما منتشر میشود. خبر آنقدر زیاد شده که گاهی فرصت فکر کردن از ما گرفته میشود. دیگر مشکل، کمبود اطلاعات نیست؛ ما با وفور اطلاعات روبهرو هستیم. پس خبر دیگر کالای کمیاب نیست؛ این اعتماد است که از دسترفته و کمیاب شده است. قرن پیش، قرن کمبود اطلاعات بود. مردم برای دانستن به رسانه نیاز داشتند. اما قرن جدید، قرن کمبود اعتماد است. امروز کسی برای دسترسی به خبر مشکل ندارد؛ مشکل این است که در میان هزاران خبر، حقیقت را از کجا پیدا کند. اینجاست که اگر رسانه نتواند اعتماد بسازد، دیگر تفاوتی با یکی از هزاران کانال و صفحهای که هر روز خبر تولید میکنند، نخواهد داشت.به گمان من، روزنامهنگاری ایران امروز، میان سه ضلع گرفتار مانده است. در یکسو مردم ایستادهاند. مردمی که بخش قابلتوجهی از آنها احساس میکنند روایت زندگی، دغدغه، رنج و حتی شادیشان در رسانههای داخلی بازتاب کامل پیدا نمیکند. بخشی از این احساس، حاصل محدودیتهای رسمی است و بخشی دیگر، نتیجه خودسانسوریای که آرامآرام به بخشی از رفتار حرفهای خبرنگاران تبدیل شده است. وقتی انسان خودش را در آینه نبیند، دیر یا زود آینه دیگری پیدا میکند؛ حتی اگر تصویر آن آینه، دقیق و صادق نباشد.در سوی دیگر، حاکمیت قرار دارد. سالهاست که نگاه امنیتی به رسانه بر بخشی از سیاستگذاریها سایه انداخته است. گاهی رسانه پیش از آنکه یک نهاد حرفهای برای اطلاعرسانی، نقد و اصلاح باشد بهعنوان یک مسئله امنیتی دیده میشود. تجربه همین ماههای گذشته و قطع اینترنت دوباره این پرسش را پیش روی ما گذاشت که آیا هنوز کسانی تصور میکنند، میتوان جامعه را بدون گردش آزاد اطلاعات و بدون رسانههای حرفهای اداره کرد؟
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 10 بازدید تازه در ساعت در این نمونهنخستین مشاهده و پستهای مشابه
این برچسبها فقط زمان نخستین مشاهده متن عمومیِ همسان در این فهرست را نشان میدهند و اثباتکننده نویسنده اصلی نیستند.
- روزنامهنگاری جدید · تطابق دقیق — ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ۶:۲۲
- آکادمی ارتباطات · تطابق دقیق — ۲۲ مرداد ۱۴۰۵، ۱۰:۰۵
اثر انگشت فشرده دقیق و تطابق نزدیکِ متصل به یک نمونه مبنا · زمان ناشناخته، ناموجود باقی میماند
پستهای تلگرام — روزنامهنگاری جدید
جعفر قائم پناه معاون اجرایی پزشکیان: 🔹فروش فیلترشکنها بین ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان عواید دارد / نمی دانیم به جیب چه کسی می رود؟🔹حتی دفاتر رهبری و رئیسجمهور از توئیتر و اینستاگرام استفاده میکنند. 🔹 پول فروش فیلترشکن به جیب وزارت ارتباطات و اپراتورها نمیرود. 🔹گزارش مقامات امنیتی نشان میدهد استفاده از فیلترشکنها راه نفوذ دشمن و راه استفاده از سرویسهای جاسوسی را آسانتر کرده است. 🔹 قطع چند روزه اینترنت برای زمان اضطرار است. بین ۶۵ تا ۷۵ درصد مردم هم مخالف استفاده از فیلترشکن هستند. 🔹فروش فیلترشکن بین ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان عواید دارد که نمیدانیم به جیب چه کسانی میرود.🔹 اصولا با شیوه [فیلترینگ] نمیشود مانع کشف حقیقت توسط مردم شد. اکثر مسئولین و حتی دفاتر رهبری و رئیسجمهور از توئیتر و اینستاگرام استفاده میکنند. 🔹کسانی که فیلترشکن میفروشند، منفعت شخصی دارند و نمیگذارند فیلترشکنها برداشته شود. برخی سکوهای مجازی مثل اینستاگرام در تجارت دیجیتالی نقشآفرینی میکنند که به آن توجهی نشده است.@NewJournalism روزنامه نگاری جدید
پاکستان: تلاش برای سانسور اطلاعات در مورد کشمیر، نشانهای از تشدید سرکوب رسانههادر کشمیر تحت کنترل پاکستان، تظاهرات جامعه مدنی که خواستار اصلاحات انتخاباتی بودند به شدت سرکوب و منجر به دستگیریهای گسترده شده است.در عین حال، مقامات در هفتههای اخیر اقداماتی را برای محدود کردن پوشش رسانهای این منطقه، جایی که انتخابات مجلس قانونگذاری از ۲۷ ژوئیه برگزار شده است، تشدید کردهاند.به نوشته گزارشگران بدون مرز، دسترسی به اینترنت در ۵ ژوئن در این ایالت به حالت تعلیق درآمد و از آن زمان تاکنون تنها تا حدی برقرار شده است. در ۲ آگوست، وبسایت الجزیره توسط وزارت "اطلاعات و پخش" مسدود شد و این وزارتخانه آن را به دلیل پوشش رویدادهای کشمیر توسط این کانال به "روزنامهنگاری جنجالی" متهم کرد.سپس وزارت اطلاعات و پخش فدرال، در ۴ آگوست دستورالعملهای جدید سختگیرانهای را با عنوان "دستورالعملهای رسانههای خارجی ۲۰۲۶" وضع کرد که روزنامهنگاران خارجی و پاکستانی شاغل در رسانههای خارجی را ملزم به دریافت گواهی عدم اعتراض (NOC) برای پوشش اخبار خارج از شهرهای اسلامآباد، لاهور و کراچی میکند.این دستورالعملها همچنین تصریح میکنند که اعتبارنامه متخصصان رسانه میتواند به دلایل مبهمی مانند "اعمال مغایر با ایدئولوژی، حاکمیت، امنیت یا نظم عمومی پاکستان" لغو شود.این سرکوب همچنین رازی طاهر و محمد سیف را هدف قرار داده است. این دو روزنامهنگار آزاد که برای کانال یوتیوب "ایندیپندنت لنز" کار میکنند، از اول آگوست پس از پوشش تظاهراتی در پایتخت در حمایت از جنبش اعتراضی در کشمیر، در اسلامآباد بازداشت شدهاند. رازی طاهر پیش از این در ۲۳ ژوئن تحت قانون پیشگیری از جرایم الکترونیکی (PECA) دستگیر شده بود و در ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ با قرار وثیقه آزاد شد.این قانون بحثبرانگیز که در سال ۲۰۲۵ اصلاح شد، روزنامهنگاران را در معرض مجازاتهای کیفری بر اساس مفاهیم مبهمی مانند انتشار "اطلاعات نادرست" قرار میدهد.فراتر از کشمیر، این قانون به طور فزایندهای برای سرکوب متخصصان رسانه مورد استفاده قرار میگیرد. در ۲۹ جولای، آژانس ملی تحقیقات جرایم سایبری (NCCIA) روزنامهنگار مستقل، اسد علی تور را طبق بند ۲۶A قانون PECA که انتشار "اطلاعات نادرست" را مجازات میکند، احضار کرد.فشار از سوی عناصر خاصی در دستگاه دولتی نیز بر اتاقهای خبر اعمال میشود. در ماه جولای، منیژه جهانگیر، روزنامهنگار و معاون رئیس کمیسیون حقوق بشر پاکستان، پس از یازده سال اجرای برنامه "اسپاتلایت" در تلویزیون آج، مجبور به ترک این شبکه شد.او به گزارشگران بدون مرز گفت: "فشار خارجی زیادی بر مدیریت وارد می شد» و افزود که "وضعیت روزنامهنگاران در پاکستان هرگز بدتر از این نبوده است".پاکستان در فهرست آزادی مطبوعات جهانی ۲۰۲۶ گزارشگران بدون مرز، رتبه ۱۵۳ از ۱۸۰ را دارد.✍🏼مهدی حیدری. روزنامه نگاری جدید@NewJournalism
خبر ، به زمان امروز کانال خبری "زمان امروز"لینک کانال در بله و تلگرام 👈🏼 @ZamanEmrouz
نقدچارسوقاقدام غیرحرفه ای - غیراخلاقیقرار دادن تیتر "گرانی ها طبیعی است" در کنار تصویری از خنده پزشکیاندر حالی که پزشکیان به هنگام بیان این جمله نمی خندید. آیا پزشکیان این جمله را با خنده گفته است؟این درحالی است که اکثر مخاطبان، این تصور را می کنند که پزشکیان واقعا با خنده چنین صحبتی را داشته است.ماموریت روزنامه واقع نمایی است.@NewJournalism روزنامه نگاری جدیدنقدچارسوقاقدام غیرحرفه ای - غیراخلاقیقرار دادن تیتر "گرانی ها طبیعی است" در کنار تصویری از خنده پزشکیاندر حالی که پزشکیان به هنگام بیان این جمله نمی خندید. آیا پزشکیان این جمله را با خنده گفته است؟این درحالی است که اکثر مخاطبان، این تصور را می کنند که پزشکیان واقعا با خنده چنین صحبتی را داشته است.ماموریت روزنامه واقع نمایی است.@NewJournalism روزنامه نگاری جدید
پیام مامعمای شاهین 2 و بالگردهای آمریکایی@NewJournalism روزنامه نگاری جدید
