درخواست یگان میراث ایران از سه نهاد بینالمللی:ادعای رهاسازی عامدانه نفت در خلیجفارس را بررسی کنید…
انتشار: 2026/08/16 13:55 UTCدریافت: 2026/08/18 08:15 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 08:15 UTC
درخواست یگان میراث ایران از سه نهاد بینالمللی:ادعای رهاسازی عامدانه نفت در خلیجفارس را بررسی کنید یگان میراث ایران با ارسال نامهای سرگشاده به سه نهاد محیطزیستی بینالمللی خواستار تحقیق فوری درباره دلیل انتشار مداوم آلودگیهای نفتی در خلیج فارس شد. مطابق برخی گزارشها در کنار آلودگی ناشی از عملیات جنگی این گمان نیز وجود دارد که جمهوری اسلامی در مواردی عامدانه نفت را در دریا رها میکند.در ماههای اخیر چند لکه نفتی بزرگ در آبهای ایران در خلیج فارس با تصاویر ماهوارهای ثبت شده است. در ماه مه ۲۰۲۶، لکهای مشکوک در غرب جزیره خارک، مهمترین پایانه صادرات نفت ایران، مشاهده شد که کارشناسان مساحت آن را حدود ۴۵ کیلومتر مربع برآورد کردند. در اوت نیز لکههای دیگری در نزدیکی قشم و سیری دیده شد؛ بخش رقیقشده لکه قشم حدود ۱۶۰ کیلومتر امتداد داشت و تصاویر تأییدشده نشان داد نفت به ساحل رسیده است. منشأ بعضی از این لکهها هنوز مشخص نشده است.این رخدادها همزمان با فشار کمسابقه بر صنعت نفت ایران اتفاق افتاده است. کاهش شدید صادرات، افزایش ذخیرهسازی شناور و محدود شدن ظرفیت عملی مخازن، سیستم تولید و صادرات نفت ایران را تحت فشار قرار داده است.منابع مطلع در داخل صنعت نفت ایران به ما گفتهاند که در چنین شرایطی، در برخی موارد ممکن است نفت یا مواد نفتی عمداً به آبهای خلیج فارس تخلیه شود؛ بهویژه زمانی که ظرفیت ذخیرهسازی محدود شده و توقف طولانی تولید در برخی میادین پیر مشکلات عملیاتی ایجاد میکند. این گزارشها بهویژه چند مورد انتشار نفت در آبهای خارک و سیری را ناشی از رهاسازی تعمدی از سوی تأسیسات نفتی ایران میدانند. به دلایل امنیتی امکان افشای هویت این منابع وجود ندارد.ما تاکنون نتوانستهایم این ادعا را برای هر مورد بهطور مستقل اثبات کنیم، بنابراین این موضوع باید بهعنوان یک ادعای جدی از سوی نهادهای مسئول بینالمللی مورد تحقیق اضطراری قرار گیرد.تأکید میشود که مجموعه شواهد نگرانکننده است: چندین لکه نفتی مستند، منشأ نامشخص برخی از آنها، و فشار شدید بر زیرساخت نفتی ایران. برنامه محیطزیست سازمان ملل متحد نیز رسماً هشدار داده است که نشتهای نفتی در آبهای منطقه، سلامت جوامع ساحلی و اکوسیستمهای دریایی را تهدید میکنند.خطر بهویژه برای جنگلهای حرا، پهنههای جزرومدی، زیستگاههای زادآوری آبزیان و معیشت جوامع ساحلی جدی است. نفت میتواند در رسوبات این زیستبومها باقی بماند و آثار آن بسیار طولانیتر از لکه قابل مشاهده روی سطح آب باشد. مضاف بر اینکه خلیج فارس زیستبومی شکننده و تحت فشار دارد و خودپالایی محیطی نیز در آن به دشواری انجام می شود. خروج یا پاک شدن قطعی برخی لکههای نفتی ممکن است ماهها یا حتی چند سال طول بکشد.به همین دلیل، ضروری است نهادهای بینالمللی با استفاده از تصاویر ماهوارهای، دادههای تردد کشتیها و در صورت امکان نمونهبرداری و «اثر انگشت شیمیایی» نفت، منشأ این لکهها را مستقلاً بررسی کنند. اگر ادعای منابع داخلی نادرست باشد، چنین بررسیای آن را روشن خواهد کرد؛ و اگر درست باشد، با یک مسئله جدی محیطزیستی و مسئولیتپذیری بینالمللی روبهرو هستیم.

