📝📝📝کشورهای ثروتمند و عقبگردهایشان✅پاتریک امام در مقاله خود در صندوق بینالمللی پول به تاریخ ۳۱ جولا…
انتشار: 2026/08/05 14:45 UTCدریافت: 2026/08/06 20:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 20:27 UTC
📝📝📝کشورهای ثروتمند و عقبگردهایشان✅پاتریک امام در مقاله خود در صندوق بینالمللی پول به تاریخ ۳۱ جولای ۲۰۲۶، یک ایده جدید را طرح کرده است: همگرایی درآمدی جهان همیشه به این معنا نیست که کشورهای فقیر در حال رسیدن به کشورهای ثروتمند هستند؛ بخشی از این همگرایی ممکن است ناشی از کند شدن یا عقبافتادن کشورهای ثروتمند باشد.✅برداشت رایج از همگرایی ناقص است. ادبیات کلاسیک رشد اقتصادی، از مدل سولو به بعد، فرض میکند که کشورهای فقیر سریعتر رشد میکنند و به کشورهای ثروتمند نزدیک میشوند. اما نویسنده نشان میدهد که همان الگوی آماری میتواند از یک مسیر دیگر نیز ایجاد شود: کاهش تدریجی عملکرد کشورهای ثروتمند. کشورهای ثروتمند نیز ممکن است نسبت به بنیانهای اقتصادی خود «بیش از حد ثروتمند» باشند. اگر عواملی مانند بهرهوری، جمعیت، سرمایهگذاری یا سرمایه انسانی تضعیف شوند، مسیر بلندمدت رشد یک کشور تضعیف میشود. در این حالت، حتی اگر درآمد آن کشور کاهش نیابد، نسبت به ظرفیت واقعی جدید خود در موقعیتی بالاتر قرار دارد و در سالهای بعد رشد ضعیفتری را تجربه میکند. این پدیده «همگرایی از بالا» نامیده میشود.✅نمونههای عینی این پدیده شامل ژاپن پس از دهه ۱۹۹۰، برخی کشورهای اروپایی پس از بحران یورو، آلمان، فنلاند و همچنین برخی اقتصادهای آمریکای لاتین است که بهتدریج توان حفظ جایگاه قبلی خود را از دست دادهاند. شواهد آماری از فرضیه نویسنده حمایت میکند. مقاله با استفاده از دادههای ۱۳۷ تا ۱۸۵ کشور طی سالهای ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۹، نشان میدهد که کشورهایی که درآمدشان بالاتر از سطح پیشبینیشده بر اساس بنیانهای اقتصادیشان است، در پنج سال بعد بهطور معناداری رشد اقتصادی ضعیفتری دارند.✅امام تاکید میکند که همگرایی از بالا یک روند تدریجی است و دفعتاً رخ نمیدهد. کشورها معمولاً یکباره فقیر نمیشوند؛ بلکه طی سالهای طولانی با رشد کمتر، کاهش بهرهوری و افت تدریجی جایگاه خود در اقتصاد جهانی مواجه میشوند. این روند بسیار کندتر از فرآیند جبران عقبماندگی کشورهای فقیر است. نکته دیگر آنکه کشورهای بالاتر از مسیر تعادلی بیشتر در معرض سقوط رتبه جهانی هستند. این کشورها احتمال بیشتری دارند که از گروه کشورهای پردرآمد به سطوح پایینتر منتقل شوند. برای مثال، در میان کشورهای بالاترین گروه درآمدی، احتمال سقوط به طبقه پایینتر برای کشورهایی که بالاتر از مسیر بلندمدت خود قرار دارند حدود ۲۰٫۷ درصد است؛ در حالی که این احتمال برای سایر کشورها تنها ۷٫۷ درصد است.✅از یافتههای قابلتامل مقاله اینست که حدود یکسوم همگرایی جهانی ناشی از فشرده شدن از بالا است. بر اساس محاسبات مقاله، در دوره ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۹ نزدیک به یکسوم از همگرایی مشاهدهشده در درآمد کشورها ناشی از کاهش نسبی عملکرد کشورهای ثروتمند، و نه صرفاً رشد سریع کشورهای فقیر، بوده است. البته پس از دهه ۱۹۹۰، با اوجگیری رشد اقتصادهای بزرگی مانند چین و سایر اقتصادهای نوظهور، سهم همگرایی از پایین بیشتر شده است.🆔 @mohammadreza_dadgostar