دین، فرهنگ، جامعه | محسن‌حسام مظاهری

#تجدید_چاپ📗ایران: از مباحثه‌ی دینی تا انقلاب📗✍️مایکل فیشر / ترجمه‌ی محمد شمس‌الدین عبداللهی‌نژاداز مجموعه‌ی «کتاب‌های سرو» (مطالعات اجتماعی شیعه) - ۵۰دبیر مجموعه: محسن‌حسام مظاهری ۴۴۸ صفحه ـ‌ رقعیچاپ اول: آبان ۱۴۰۴چاپ دوم: مرداد ۱۴۰۵نشر آرماخرید اینترنتی:سایت‌های‌ سی‌بوک، ایران‌کتاب و... توزیع: ققنوس #نشر_آرما #کتابهای_سرو@sarvbooks@nashre_arma

#تجدید_چاپچاپ دوم منتشر شد:📗از تصوف تا عرفان📗تأملاتی در تحول گفتمان معنوی ایرانی از عهد صفوی تا عهد پهلوی✍️ عطا انزلی ـ با همکاری اشکان بحرانیاز مجموعه‌ی «کتاب‌های سرو» (مطالعات اجتماعی شیعه - ۳۸ ۲۸۴ صفحه - رقعیچاپ اول: 1403چاپ دوم: مرداد ۱۴۰۵نشر آرماخرید اینترنتی:سایت‌های چهارسوق، سی‌بوک و ایران‌کتاب توزیع: ققنوس #نشر_آرما #کتابهای_سرو @sarvbooks@nashre_arma

#تجدید_چاپچاپ دوم منتشر شد:📗تورم مناسک📗توسعه و تغییرات مناسک شیعی در ایران معاصر ✍️محسن‌حسام مظاهری از سری مجموعه کتاب‌های سرو (مطالعات اجتماعی شیعه) - ۴۰ ۳۹۳ صفحه. رقعیچاپ اول: بهمن ۱۴۰۴چاپ دوم: مرداد ۱۴۰۵نشر آرمافروش اینترنتی: سایت‌های ایران‌کتاب، سی‌بوک و...توزیع: ققنوس#کتابهای_سرو #نشر_آرما @sarvbooks@nashre_arma

#تازه_های_نشر_آرما#تازه_های_مطالعات_دین چهل‌وششمین عنوان از مجموعه کتاب‌های سرو (مطالعات اجتماعی شیعه) منتشر شد:📗مرجعیت شیعه: از نهاد تا گروه منزلتی📗       ✍ کمال رضویبا مقدمه‌ی سارا شریعتی از مجموعه کتاب‌های سرو (مطالعات اجتماعی شیعه) - ۲۶دبیر مجموعه: محسن‌حسام مظاهری ۵۹۸ صفحه - رقعیچاپ اول: تابستان ۱۴۰۵نشر آرمادر این کتاب، نویسنده با این فرض که مرجعیت در تاریخ ایران همواره مانند یک نیروی اجتماعی و نهاد مدنی تأثیرگذار و مستقل از دولت مطرح بوده است، با شناسایی سه وجه «قدرت و نفوذ اجتماعی»، «ثروت و وضعیت مالی» و «منزلت اجتماعی» مرجعیت، به مطالعۀ سازمان درونی روحانیت، نفوذ مرجعیت در متن جامعه، توانایی بسیج مردم، رابطه با احزاب و سازمان‌های سیاسی، مناسبات مرجعیت با حکومت، منابع مالی و منشأ ثروت، کارآمدی در پاسخ به نیازها و مطالبات مردم در عرصۀ سیاست و مسائل زنان پرداخته است. وی پس از بررسی پایگاه اجتماعی مرجعیت در چهار دوره تاریخی (از دوره‌ مرجعیت واحد آیت‌الله بروجردی تا امروز)، به این نتیجه رسیده است که مرجعیت، که تا پیش از انقلاب به‌عنوان یک نهاد عمل می‌کرد، پس از انقلاب دیگر ظرفیت‌های لازم برای ایفای نقش در جایگاه نهادی را ندارد و پیشروی روزافزون مداخلات بیرونی در امور تحت نفوذ مرجعیت به تحدید استقلال این نهاد انجامیده است. مجموعه این تغییرات، جایگاه مرجعیت را امروزه از یک نهاد به یک گروه منزلتی تغییر داده است.فروش اینترنتی: سایت‌های ایران‌کتاب، سی‌بوک و...توزیع: ققنوس#کتابهای_سرو #نشر_آرما @sarvbooks@nashre_arma

#تازه_های_نشر_آرما#تازه_های_مطالعات_دین چهل‌وششمین عنوان از مجموعه کتاب‌های سرو (مطالعات اجتماعی شیعه) منتشر شد:📗مرجعیت شیعه: از نهاد تا گروه منزلتی📗 ✍ کمال رضوی با مقدمه‌ی سارا شریعتی از مجموعه کتاب‌های سرو (مطالعات اجتماعی شیعه) - ۲۶دبیر مجموعه: محسن‌حسام مظاهری ۵۹۸ صفحه - رقعیچاپ اول: تابستان ۱۴۰۵نشر آرمافروش اینترنتی: سایت‌های ایران‌کتاب، سی‌بوک و...توزیع: ققنوس#کتابهای_سرو #نشر_آرما @sarvbooks@nashre_arma

#گزارش📗«پیاده‌روی اربعین؛ تأملاتی جامعه‌شناختی» بازخوانی آیین‌ها در چارچوب تحولات اجتماعی📗کتاب «پیاده‌روی اربعین؛ تأملاتی جامعه‌شناختی» به گردآوری محسن حسام‌مظاهری یکی از نخستین و جدی‌ترین تلاش‌ها برای فهم علمی و جامعه‌شناختی آیین اربعین است؛ آیینی که در کمتر از یک دهه پس از سقوط حزب بعث و صدام حسین، به یکی از بزرگترین تجمعات انسانی جهان تبدیل شده است. مظاهری در این کتاب می‌کوشد اربعین را از میان روایت‌های احساسی، تبلیغی و آیینی رایج بیرون بکشد و آن را در جایگاه یک «پدیده اجتماعی نوظهور» قرار دهد؛ پدیده‌ای که در آن دین، سیاست، رسانه، بدن، هویت و مناسک درهم تنیده‌اند و فهم آن نیازمند رویکردی چندلایه و تحلیلی است.این کتاب مجموعه‌ای از هفت مقاله پژوهشی است که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به اربعین می‌پردازند و در کنار هم تصویری جامع و چندوجهی از این آیین ارائه می‌دهند. مظاهری با انتخاب نویسندگان جوان و پژوهشگران حوزه جامعه‌شناسی دین، تلاش کرده است از یک‌سو نگاه تازه و بی‌پیرایه‌ای به اربعین عرضه کند و از سوی دیگر، از هیجانات آیینی فاصله بگیرد تا تحلیل‌ها بر پایه داده، مشاهده میدانی و چارچوب نظری استوار باشند.در این کتاب، اربعین یکی از مناسک مذهبی نیست، بلکه یک «رخداد اجتماعی» دیده می‌شود؛ رخدادی که ریشه در تحولات سیاسی عراق پس از سقوط صدام دارد، در بستر جغرافیای مقدس شیعی معنا می‌یابد، از طریق شبکه‌های مردمی و موکب‌داران سازمان می‌گیرد، در رسانه‌ها بازنمایی می‌شود و در تجربه زیسته زائران شکل نهایی خود را پیدا می‌کند. نویسندگان مجموعه نشان می‌دهند که چگونه این آیین توانسته است هویت شیعی را در سطحی جهانی بازتولید کند، رابطه میزبان-مهمان را به محور تجربه معنوی تبدیل سازد.کتاب همچنین به این نکته می‌پردازد که اربعین در حال گذار از یک آیین سنتی به یک آیین نهادی‌شده است؛ آیینی که دولت‌ها، نهادهای مذهبی، شبکه‌های رسانه‌ای و گروه‌های مردمی هرکدام در شکل‌دهی به آن نقش دارند. این گذار، پیامدهایی اجتماعی و فرهنگی دارد که در مقالات کتاب بررسی شده‌اند؛ از عرفی‌شدن امر قدسی تا شکل‌گیری شایعات رسانه‌ای و از تغییر الگوهای دینداری تا ظهور نوعی همبستگی فراملی.در بخش دیگری از کتاب، تجربه زیسته زائران ایرانی در پیاده‌روی سال ۱۳۹۳ بررسی می‌شود؛ تجربه‌ای که بر محور بدن، خستگی، رنج، میزبانی و مواجهه با معنای سفر شکل می‌گیرد. این مطالعه میدانی نشان می‌دهد که چگونه اربعین برای بسیاری از زائران، نه فقط یک آیین مذهبی، بلکه یک تجربه وجودی و هویتی است.«پیاده‌روی اربعین؛ تأملاتی جامعه‌شناختی» کتابی است که اربعین را از سطح روایت‌های احساسی به سطح تحلیل‌های علمی می‌برد و آن را در جایگاه یک موضوع جدی برای مطالعات جامعه‌شناسی دین، مردم‌نگاری، مطالعات فرهنگی و تحلیل رسانه قرار می‌دهد. این اثر برای پژوهشگران، دانشجویان، روزنامه‌نگاران و همه کسانی که می‌خواهند اربعین را درک کنند، یک منبع ضروری و نقطه آغاز است.این کتاب با دبیری محسن حسام‌مظاهری، پژوهشگر شناخته‌شده جامعه‌شناسی دین، در قالب مجموعه «کتاب‌های سرو» منتشر شده و هدف آن ارائه یک چارچوب نظری و تحلیلی برای فهم اجتماعی اربعین است. مظاهری و نویسندگان مجموعه تلاش کرده‌اند اربعین را همچون یک پدیده اجتماعی نوظهور مطالعه کنند؛ پدیده‌ای که در آن دین، سیاست، رسانه، هویت و مناسک درهم تنیده‌اند.این کتاب شامل هفت مقاله پژوهشی است؛ «تشیع پساصدام و پایان سندرم حسرت جغرافیای مقدس در تشیع: جامعه‌شیعی به مثابه جامعه‌ای در فراق» نوشته‌ جبار رحمانی، «اربعین؛ دانسته‌ها و نادانسته‌ها از منظری اجتماعی» نوشته‌ مهدی سلیمانیه، «میزبانان اربعین» نوشته‌ احمد شکرچی، «از نهادی شدن آیین اربعین تا عرفی شدن امر قدسی» نوشته‌ محمدرضا پویافر، «حاد واقعیت ژان بودریار؛ بررسی شایعات رسانه‌ای درباره آیین پیاده‌روی اربعین» نوشته‌ محسن امین، «دعوت شده‌ام به زیارت رنج‌آلود / ادراک و تجربه زیسته زائران پیاده‌روی ایرانی در عراق» نوشته‌ ندا رضوی‌زاده، «اربعین ایرانی؛ رشد تصاعدی آمار ایرانی‌ها در پیاده‌روی اربعین: دلایل و پیامدها» تألیف محسن حسام مظاهری.«پیاده‌روی اربعین؛ تأملاتی جامعه‌شناختی» کتابی است برای کسانی که می‌خواهند اربعین را به جای تماشا درک کنند، این که چگونه یک آیین مذهبی می‌تواند به یک پدیده اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و رسانه‌ای تبدیل شود.این کتاب با تألیف و گردآوری محسن حسام مظاهری، توسط نشر: آرما در ۲۴۸ صفحه منتشر شده است.منبع: خبرگزاری ایرنالینک:irna.ir/xjXW3h#%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D… #نشر_آرما @nashre_arma @saevbooks

نمایشگاهمحرم و عاشورا در آینه‌ی اسناد وزارت امور خارجهافتتاحیه:روز یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵تهران، مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجهدر نشست تخصصی افتتاحیه‌ی این نمایشگاه، قرار است بحثی ارائه دهم، با عنوان زیر:از تحقیر تا تحلیلرویکردهای کلان به مناسک عزاداری عاشورا در سفرنامه‌ها و منابع اروپایی@mohsenhesammazaheriنمایشگاهمحرم و عاشورا در آینه‌ی اسناد وزارت امور خارجهافتتاحیه:روز یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵تهران، مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجهدر نشست تخصصی افتتاحیه‌ی این نمایشگاه، قرار است بحثی ارائه دهم، با عنوان زیر:از تحقیر تا تحلیلرویکردهای کلان به مناسک عزاداری عاشورا در سفرنامه‌ها و منابع اروپایی@mohsenhesammazaheri

#مصاحبه 🔸مطالعات اربعین گرفتار «اشباع کاذب» شده است🔸مصاحبه خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) با محسن حسام مظاهری به‌بهانه‌ی گذشت یک دهه از انتشار کتاب «پیاده‌روی اربعین: تأملات جامعه‌شناختی»برش‌هایی از متن:🔻 مسئله‌ای که ما در حوزه اربعین با آن مواجه هستیم، «اشباع کاذب مطالعات اربعین» است. در بیش از ۱۵ سالی که از موج اقبال گسترده و توده‌ای جامعه ایرانی به پدیده اربعین می‌گذرد، حجم بالایی از آثار درین‌باره منتشر شده است. بخش عمده این آثار در قالب سفرنامه، متن‌های ادبی و دلنوشته قرار می‌گیرد. اما آثار بسیاری هم با مدعای پژوهشی و به ویژه تحلیل جامعه‌شناختی اربعین نوشته شده‌اند. همچنین در این سال‌ها چندین کنگره، سمینار و همایش علمی درباره اربعین برگزار شده، مقالات فراوانی نوشته شده و بسیاری از آن‌ها در قالب کتاب بازنشر شده‌اند.اما تصور من این است که حاصل این حجم از تولیدات، چندان دستاورد جدی و قابل اعتنایی برای شناخت علمی اربعین به وجود نیاورده است. ما با یک انباشت گسترده مواجه هستیم، اما بخش قابل توجهی از این انباشت را می‌توان نوعی «شبه‌پژوهش» دانست؛ زیرا در بسیاری از موارد، اصول و معیارهای مطالعه اجتماعی و جامعه‌شناختی به شکل دقیق رعایت نشده است.🔻این انباشت آثار غیر دقیق یا کم‌عمق، می‌تواند مسیر پژوهش‌های بعدی را دشوار کند، جهت‌های اشتباه به پژوهشگران بدهد یا حتی باعث شود برخی حوزه‌ها به دلیل تصور اشباع‌شدن، پژوهشگران جدید را از ورود بازدارد.🔻یکی از دلایل این مسئله آن است که در بسیاری از این آثار، مرز میان انگاره‌های ایدئولوژیک یا مذهبی غالب بر ذهن و زبان پژوهشگر با نگاه علمی و پژوهشی به پدیده، به اندازه کافی رعایت نشده است.در بسیاری موارد، بیشتر با فلسفه‌پردازی، مفهوم‌پردازی و ساختن مجموعه‌ای از انگاره‌های ذهنی با خاستگاه‌های سیاسی یا ایدئولوژیک درباره اربعین مواجه هستیم، نه مطالعه‌ای که بتواند شناخت ما را از این پدیده افزایش دهد.🔻البته کسانی که اربعین را تجربه کرده باشند، می‌دانند که با یک پدیده بزرگ و عظیم مواجه هستیم و بهت‌زدگی در مواجهه نخست با آن موضوعی دور از انتظار نیست. به‌ویژه برای پژوهشگرانی که نخستین بار با این پدیده مواجه می‌شوند، این شیفتگی و شگفتی ممکن است برجسته باشد و اگر پژوهشگر بخواهد صرفاً با یک مواجهه کوتاه یا تجربه محدود به مطالعه اربعین بپردازد، ممکن است نتواند فاصله پژوهشی لازم را ایجاد کند. تعلقات فردی و باورهای شخصی پژوهشگر به جای خود طبیعی است، اما حفظ فاصله تحلیلی و مدیریت این مواجهه با پدیده برای پژوهشگر اجتماعی ضروری است.🔻یکی از الگوهای تکرارشونده در بخشی از پژوهش‌ها و شبه‌پژوهش‌های اربعین، بررسی این پدیده به مثابه یک پدیده تمدنی ذیل ادبیات تمدن اسلامی است.بخش زیادی از آثاری که به عنوان تحلیل اربعین تولید شده‌اند، در همین چارچوب قرار می‌گیرند. مسئله این است که این گفتار خود کمتر مورد بررسی انتقادی و جدی قرار گرفته است. در نتیجه، بسیاری از این آثار بیشتر در حد یک گفتار با مصرف تبلیغاتی، رسانه‌ای و گاه پروپاگاندایی باقی مانده‌اند و نتوانسته‌اند عمق علمی پیدا کنند.🔻به همین دلیل، بخش مهمی از جامعه علمی نیز نسبت به این ادبیات بی‌اعتنا مانده است؛ زیرا این آثار نتوانسته‌اند ارتباط مؤثری با مجامع علمی برقرار کنند و آورده مشخصی برای فهم جامعه‌شناختی اربعین ارائه دهند.🔻این وضعیت باعث شده مطالعات جدی‌تر اجتماعی درباره اربعین در حاشیه قرار بگیرد و بسیاری از رویکردهایی که می‌توانستند به شناخت دقیق‌تر این پدیده کمک کنند، کمتر دیده شوند.مصاحبه‌گر: کورش دیباجمتن کامل:ibna.ir/x6Jmv#کتابهای_سرو #نشر_آرما @nashre_arma@sarvbooks

‌💠 کنفرانس «اسلام آغازین و یهودیت عهد باستان متأخر»✅ این کنفرانس در 3-4 آگوست 2026 (۱۲-۱۳ مرداد ۱۴۰۵) به‌صورت حضوری در مدرسۀ الاهیات دانشگاه هاروارد، به‌کوشش محسن گودرزی، شری لووین و هولگر زلنتین برگزار می‌شود. رابطۀ اسلام آغازین و قرآن با یهودیت از دیرباز، چه در متون سنت اسلامی (برای نمونه، ذیل مفاهیمی همچون «اسرائیلیات») و چه در پژوهش‌های مدرن مورد توجه بسیار بوده است؛ در واقع، بخش مهمی از نخستین نسل اسلام‌پژوهان غربی، نظر به پیشینۀ یهودی‌شان، توجه بسیاری نسبت به این رابطه معطوف داشته‌اند (برای نمونه می‌توان از پژوهش کلاسیک آبراهام گایگر و پژوهش کلاسیک هاینریش اشپایر با عنوان روایت‌های بایبلی در قرآن نام برد)؛ هم‌چنان‌که این رابطه، بخش قابل توجهی از پژوهش‌های نسل‌های بعدی اسلام‌پژوهان غربی را به‌خود اختصاص داده است. در واقع، برخی پژوهشگران برآن شده‌اند که «یهودیت‌شناسی (Wissenschaft des Judentums)» رشته‌ای بوده است که پژوهش انتقادی قرآن از دل آن بیرون آمده است. با این‌حال، پژوهش در جوانب متعددی از این رابطه کماکان در گام‌های آغازین خود قرار دارد. این کنفرانس، که با حضور چهره‌های برجستۀ این حوزه برگزار شده است می‌کوشد تا مساهمتی در پرتو افکندن بر رابطۀ یهودیت عهد باستان متأخر در یک‌سو، و اسلام آغازین و قرآن در سوی دیگر ارائه کند. 🗂 فهرست عناوین ارائه‌ها⭐️ آیا می‌توان کیستیِ یهودیانِ قرآنی را بازسازی کرد؟ اگر بله، چگونه؟آیزاک دبلیو. اولیور (دانشگاه کبک): پدیده‌های شگرف، آموزه‌های خارق‌العاده؛ تشخیص خاستگاه و الگوهای در پس گزینش تعالیم ربّنی در قرآن این مقاله به بررسی چگونگی بازتولید سنت‌های ربّنی در قرآن برای ساخت هویت مؤمنان پرداخته و راه‌های احتمالیِ انتقال این تعالیم یهودی به محیط قرآنی را تحلیل می‌کند.نیکلای ساینای (دانشگاه آکسفورد): جدل‌های قرآن و مسئلۀ واقع‌نماییساینای در این پژوهش به‌بررسی خصلت جدل‌های قرآن با مخالفانش می‌پردازد و با تفکیک جدل‌های قرآن با گروه‌های گوناگون مخالفان -مسیحیان، یهودیان و مشرکان-، نشان می‌دهد که میزان واقع‌نمایی این جدل‌ها به این مسئله ارتباط دارد که قرآن با کدام‌ گروه از مخالفان در جدل است.‌⭐️زبان آیینی مشترک، گویش‌های آیینی واگرا: «صلوة»، ختنه و پیدایش‌ هویت‌های جمعیاری ام. گوردون (دانشگاه پنسیلوانیا): بازشناسی‌شده اما واکاوی‌نشده؛ فضای آیینی مشترک در عهد باستان متأخر و اسلام آغازینمقاله با بررسی تحولات مربوط به قبله در سنت‌های گوناگون یهودی، مسیحی، سامری و اسلامی، نشان می‌دهد که چگونه اشتراک در مناسک آیینی در عهد باستان متأخر، به شکل‌گیری هویت‌های متمایز جمعی در اسلام آغازین کمک کرده است.اشتفانی رودولف (موسسۀ تاریخ علوم ماکس پلانک): «صلوة» تا چه‌ حد یهودی است؟ دربارۀ حدود الگوهای ربّنی برای نماز در قرآناین ارائه ادعایِ ریشۀ صرفاً یهودیِ «صلوة» را به چالش کشیده و استدلال می‌کند که نماز قرآنی برآمده از یک بستر عبادیِ گسترده‌تر -شامل سنت‌های مسیحی و پیشااسلامی- است.راشد اس. گویال (دانشگاه توبینگن): آیین ختنۀ اسلامی: بافتار یهودی دیدگاه شرعی ابن‌عباس دربارۀ «أرغل [مرد ختنه‌نشده]»این پژوهش به‌بررسی دیدگاه شرعی سخت‌گیرانۀ ابن‌عباس دربارۀ نجاست افراد ختنه‌نشده (دیدگاهی متأثر از یهودیت) می‌پردازد و سیر تحول جایگاه ختنه را از یک نشانۀ الزامیِ ایمان به یک عمل مربوط به بهداشت ردیابی می‌کند.‌⭐️میان ویرانی و تبعید: یهودیان، از «کبار» بایبلی تا خیبر عربستانمحسن گودرزی (دانشگاه هاروارد): اسرائیل به‌سان آدم؛ تاریخ، برگزیدگی و ویرانی در قرآنمقاله استدلال می‌کند که قرآن ،تاریخ اسرائیل را نه بر اساس الگوی نابودیِ جمعی (مانند قوم لوط)، بلکه با الهام از پارادایم داستان آدم و حوا (لغزش، توبه و اخراج) روایت می‌کند.ثاقب حسین (دانشگاه لویولا مریمونت): تبعید اسرائیل و دیاسپورا در قرآن این پژوهش مفهوم قرآنیِ «تبعید» (جلاء) برای یهودیان را با متون بایبل و تلمود مقایسه می‌کند تا دریابد قرآن با کدام سنت فکریِ یهودی (برای نمونه، تلمود بابلی یا فلسطینی) تعامل داشته است.یَعرا پرلمان (پژوهشگر مستقل): ارزیابان [ارسال‌شده توسط] محمد برای محصولات خرما در خیبراین پژوهش نشان می‌دهد که پیامبر اسلام، ارزیابانِ محصول خرمای خیبر را بر اساس دو معیارِ راهبردی انتخاب کرده است: آشنایی پیشینِ آن‌ها با یهودیان و وفاداری مطلقشان به شخص پیامبر.‌⭐️پژوهش‌هایی در سورۀ بقره: آدم و ابراهیم از تفسیرهای اسلامی تا سنت‌های ربّنینادیا ابوحسین (دانشگاه توبینگن): آزموده‌شده با «کلمات»؛ ابراهیم و کلام الاهی در بقره:۱۲۴ و پیوت‌های [شعرهای نیایشی یهودی] فلسطینیمقاله با مقایسۀ بقره:۱۲۴ و شعرهای نیایشی یهودی، نشان می‌دهد که قرآن آزمون‌های ابراهیم را نه به‌عنوان چند عمل نامشخص، بلکه به‌عنوان وفاداری به «کلام» و فرمان شفاهی خداوند مفهوم‌پردازی می‌کند.آنا داویتاشویلی (دانشگاه توبینگن): «تو را به خون‌ریزی خواهم انداخت، چنان‌که تو این درخت را به‌ خون‌ریزی انداختی»؛ کیفر حوا و پیدایش قاعدگی در اسرائیلیاتاین روایت به‌ردیابی و تحلیل ریشه‌های روایتی در ضمن «اسرائیلیات» سنت اسلامی می‌پردازد که قاعدگی زنان را برآمده از مجازات حوا برای به‌خون‌ریزی‌انداختن درخت بهشتی می‌داند.‌⭐️سلیمان و دیوان، در میانۀ قرآن و ادبیات آپوکریفایی یهودیهیثم صدقی (دانشگاه شیکاگو): خواندن از روی شانه‌هایشان؛ ردیابی متون آپوکریفایی و جادونامه‌های یهودی در بستر قرآناین مقاله ادعا می‌کند که قرآن به‌طور مستقیم با جادونامه‌های یهودی آشنا بوده و به‌نحوی هدفمند با آن‌ها جدال کرده است تا ادعاهایشان را باطل کرده و از شخصیت‌هایی چون سلیمان و ابراهیم اعادۀ حیثیت کند.مهدی صالح (دانشگاه هاروارد): فرشتگان در بابل؛ هاروت و ماروت (بقره: ۱۰۲) از دیوشناسی قرآن مکی تا جدل‌های قرآن مدنیمقاله داستان هاروت و ماروت را پاسخی جدلی به اتهاماتِ یهودیان و مشرکان مبنی بر منشأ شیطانیِ قرآن می‌داند و آن را تلاشی برای تبرئۀ سلیمان از به‌کارگیری جادو ارزیابی می‌کند.‌⭐️حاملان کلام خدا: جدل‌های قرآن و منابع یهودی و مسیحیشان دابلیو. آنتونی (دانشگاه ایالتی اوهایو): «سزاوار الرحمن نیست که فرزندی بگیرد...»؛ عربستان عهد باستان متأخر و جدل‌ قرآن علیه فرزند داشتن خداونداین پژوهش به‌بررسی احتمال وجود ارتباط میان جدل‌های قرآن علیه فرزند داشتن خدا در یک‌سو، و تحولات الاهیاتی یکتاپرستیِ پیشااسلامی در پادشاهی حمیَر در جنوب عربستان می‌پردازد. هولگر زلنتین (دانشگاه توبینگن)؛ چقدر نزدیک‌بودن، بیش‌ازحد نزدیک‌بودن است؟ خوانش غزل‌ غزل‌ها ربّا [میدراش بر غزل غزل‌های سلیمان] و قرآن در گفت‌وگو با یکدیگراین پژوهش، با مقایسۀ روایت قرآنیِ «معلق شدن کوه طور بر سر بنی‌اسرائیل» و روایت مشابه آن در میدراش بر غزل غزل‌های سلیمان، بر وجود تعاملات نزدیک ادبی میان یهودیان حجاز و یهودیان فلسطین در قرن هفتم میلادی تأکید می‌کند.شری لووین (کالج استون‌هیل): دربارۀ یهودیان همچون خران بارکش، سگانِ له‌له‌زن و کوه واژگون در قرآن و میدراش این پژوهش نشان می‌دهد که قرآن چگونه با استفاده از تمثیلِ «خرِ بارکش»، روایات ستایش‌آمیزِ ربّنی را وارونه کرده و با تلفیقِ جدل‌های مسیحی، اسرائیل را به‌عنوان قومی جاهل به تصویر کشیده است.‌⭐️سنت‌های اسلامی و/ در تورات شفاهیشلومو تسوکیر (مؤسسۀ مطالعات پیش‌رفتۀ پرینستون): «تورات شفاهی» در میانۀ گفتمان تلمودی متأخر و گفتمان اسلامی متقدماین پژوهش به‌بررسی دیدگاهی می‌پردازد که ممنوعیت کتابت حدیث در اسلام آغازین را الهام‌گرفته از رویکردی مشابه در یهودیت می‌داند (برای نمونه، مقالۀ مایکل کوک)، و آن را مردود برمی‌شمارد؛ و نشان می‌دهد که مخالفت‌های تلمودی با کتابت سنت شفاهی، واکنشی همزمان به تحولات اسلام آغازین بوده است.الیاف گروسمن (دانشگاه وندربیلت): ام‌الکتاب: یک فقرۀ تفسیری تلمودی (سوگیا) اسلامی‌شدهاین پژوهش با بررسی دو اصطلاح تلمودی «yesh em la-miqra» و «yesh em la-masoret»، نشان می‌دهد که معنای این دو اصطلاح را به‌بهترین نحو در پرتو اصطلاحات و مفاهیم متناظر اسلامی، و مشخصاً اصطلاح «ام‌الکتاب» در قرآن می‌توان دریافت. گروسمن بر همین اساس پی‌آمدهای این مسئله را برای تاریخ‌گذاری تدوین تلمود مورد بررسی قرار می‌دهد. ماریانا کلار (دانشگاه آکسفورد): تحلیلی سینوپتیک از توازی‌های ربّنی با تشریع طلاق در قرآناین پژوهش به بررسی شباهت‌ها و هم‌پوشانی‌های چشمگیر میان احکام طلاق در قرآن و متون ربّنی پرداخته و تأملاتی دربارۀ مسئلۀ روش‌شناختی استفاده از ترجمه‌های رایج از تلمود (ترجمۀ سونسینو و گوگنهایمر) در مطالعات قرآنی ارائه می‌کند.⭐️موسی در اسلام و محمد در یهودیت: دست‌وپنجه‌ نرم‌کردن با پیامبرِ یکدیگرروون فایرستون (کالج اتحاد عبری - مؤسسۀ یهودیِ دین): انکار و یافتن محمد در بایبل؛ دربارۀ پاسخ‌های یهودیان به ادعاهای قرآن مبنی بر وجود ارجاعات/ اشاراتی به محمد در بایبل (اعلام‌النبوة/ دلائل‌النبوة)این پژوهش استدلال‌ها و واکنش‌های یهودیانِ ساکن در قلمرو اسلامی را در برابر ادعای وجود پیش‌بینی ظهور پیامبر اسلام در بایبل مورد بررسی و تحلیل قرار می‌دهد.‌#انعکاس_رویداد@inekas