از سنبله تا عقرب؛ طالعِ شهرهای ایراندر فرهنگ تاریخی ایران، گاه برای بنیان شهرها، باورهای نجوم و مفه…
انتشار: 2026/08/16 14:02 UTCدریافت: 2026/08/17 15:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/17 15:22 UTC
از سنبله تا عقرب؛ طالعِ شهرهای ایراندر فرهنگ تاریخی ایران، گاه برای بنیان شهرها، باورهای نجوم و مفهوم «طالع» نیز در نظر گرفته شده است. در تاریخ یزد، جعفری روایت میکند که یزدجرد، یزد را به «طالع سنبله» بنا کرد؛ از همین رو یکم شهریور، همزمان با تحویل خورشید به برج سنبله، بهعنوان روز بنیان یزد پیشنهاد شده است. این سنت را میتوان در دیگر شهرها نیز دید: در اصفهان، یکم آذر و آغاز برج قوس بر پایه روایتهای تاریخی، روز اصفهان دانسته شده است؛ تکرار نماد نجومی قوس در سردر بازار قیصریه و بسیاری دیگر از عمارات و ابنیۀ تاریخی اصفهان گواهی است بر این مدعا. برای شهر باستانی ری نیز میتوان روز اول آبان و تحویل آفتاب در برج عقرب را پیشنهاد کرد؛ زیراکه خاقانی نیز درباره ری میسراید: «عقرب نهند طالع ری»؛ شاهدی ادبی بر پیوند میان شهر و برج فلکی.«بعد از بهرام، مملکت به یزدجرد بن بهرام رسید و او پادشاهی ذیشوکت بود و عرب و عجم در فرمان او بود و طوف مملکت خود میکرد. چون به کثه رسید، آبوهوای کثه وی را موافق آمد. گفت: نذر کردم که این مقام شهری سازم به نام یزدان؛ و بنّایان ممالک را جمع کردند و منجّمان به طالع سنبله (شهریور)، یزد را بساختند.»(تاریخ یزد، جعفر بن محمد بن حسن جعفری، قرن ۹ق، به کوشش ایرج افشار، ص ۲۹)بهگزین: پیام شمسالدینی➕ به کانالهای «میراث مکتوب» بپیوندید:📱 تلگرام: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%93%B1 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob📱 تلگرام میراثنگاشت ایرانی: t.me/Mirasmaktoob_Irani%F0%9F%94%97 حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net

