🔴 وقتی خبرنگار سوژۀ امنیتی می شودمختصری به مناست روز خبرنگار در گفتگو با جهان صنعت✍ کامبیز نوروزیم…
انتشار: 2026/08/09 18:14 UTCدریافت: 2026/08/12 06:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/12 06:30 UTC
🔴 وقتی خبرنگار سوژۀ امنیتی می شودمختصری به مناست روز خبرنگار در گفتگو با جهان صنعت✍ کامبیز نوروزیمهمترین چالش روزنامهنگاری ایران، امنیت حرفهای است که در کنار نقص شدید در آزادی و ااستقلال حرفهای قرار میگیرد. روزنامهنگار ایرانی، امنیت حرفهای بسیار اندکی دارد و به سادگی ممکن است با مشکلات سخت قضایی و امنیتی مواجه شود. روزنامهنگاران و رسانهها قادر نیستند بسیاری از مطالب را منتشر کنند و حتی با وجود رعایت همه احتیاطها، باز هم ممکن است با برخوردها و مواخذههای غیرقانونی مواجه شوند. موضوعاتی مانند فسادها، روابط پنهان در ساخت قدرت، فسادهایی که در جریان قراردادهای عمومی و در دستگاههای حکمرانی رخ میدهد، اعتراضات خیابانی از جمله موضوعاتی هستند که روزنامهنگار نمیتواند به راحتی درباره آنها اطلاعرسانی کند. فقدان امنیت حرفهای، یکی از مسائل قدیمی و ثابت روزنامهنگاری در ایران است.در کنار فقدان امنیت حرفهای، ضعف امنیت شغلی نیز مطرح است. در امد روزنامهنگاری بسیار اندک است؛ این حرفه پایداری شغلی ندارد. نظام سیاسی ایران در حدود یکصد و هشتاد سالی که از روزنامهنگاری ایرانی میگذرد، هیچگاه روی خوشی نسبت به مطبوعات و روزنامهنگاران نداشته است. متاسفانه جامعه ایران نیز در تمام این سالها فاقد نهادهای مدنی قدرتمند یا احزابی بوده که بتوانند از حقوق اساسی ملت دفاع کنند.نظام سیاسی ایران همیشه مطبوعات را بهعنوان بلندگوی خود دیده است؛ گویی روزنامهنگاری ایرانی موظف است آن چیزی را بنویسد که حاکمیت دوست دارد و در مدح و ثنای حاکمیت فعالیت کند.این نگاه باعث شده است که روزنامهنگار نتواند درباره موضوعاتی مهم و جدی و اساسی راحت بنویسد.این نگاه عملا موجب شده روزنامهنگاری ایران همیشه در تنگنا قرار بگیرد و هر زمان که نظام سیاسی با سخن ناخوشایندی مواجه شده، واکنش سرکوب نشان بدهد. اعدام میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل گرفته ولب دوختن فرخی یزدی و اتفاقاتی که در سالهای اخیر رخ داده، نشان میدهد این یک معضل تاریخی است.این نگاه، مخل امنیت، آزادی و استقلال روزنامهنگاری است و امنیت روزنامهنگاران را بهشدت تحت تاثیر قرار میدهد.اینگونه نیست که جامعه ایران به خبرنگاران اعتماد ندارد. اتفاقا روزنامهنگاری ایرانی، بهخصوص در رسانههای خصوصی، تا حد زیادی مورد احترام مردم است و آن را قبول دارند. مشکل در جای دیگری است.اطلاعات و اخباری که در رسانههای ایران منتشر میشود، چندان مورد اعتماد مردم نیست؛ چراکه باور عمومی این است که این اطلاعات کامل و دقیق نیست. البته مردم در این برداشت کاملاً هم اشتباه نمیکنند.میزان اعتماد عمومی به رسانههای داخلی کاهش پیدا کرده است و دلیل آن این است که رسانههای داخلی نمیتوانند بسیاری از مسائل و موضوعات را در قالب خبر، گزارش، مصاحبه و تحلیل منتشر کنند؛ زیرا تحت فشار قرار دارند.مصرفکننده ایرانی رسانه، کالای مورد نیاز خود را نمیتواند از رسانه داخلی تأمین کند. کالای مورد نیاز او خبر درست، تحلیلهای دقیق، آزادانه و مسئولانه است. وبنابراین سراغ منابع دیگر رسانه ای می رود و به جای مراجعه گسترده به رسانههای داخلی، بیشتر به رسانههای فارسیزبان خارج از کشور یا شبکههای اجتماعی مراجعه میکند.قانون به تنهایی مشکل را حل نمیکند. همین قانون مطبوعاتی که در حال حاضر وجود دارد، اگر بهدرستی و دقیق اجرا شود، بدون شک اوضاع بسیار بهتر از شرایط فعلی خواهد بود.علاوه بر این، در نظام سیاسی ایران با توجه به گرایشهایی که در نظام قانونگذاری ما وجود دارد، اگر قرار باشد لایحه یا طرحی درباره روزنامهنگاران و رسانهها مطرح شود، تردید نکنید که بسیار سختگیرانه خواهد بود و ممکن است علیه آزادی، امنیت و استقلال رسانهها و روزنامهنگاران تمام شود.اعتقاد به این ندارم که صرفا در یک روز خاص تبریک گفته شود؛ آنچه اهمیت دارد این است که از روزنامهنگار ایرانی که در تمام این سالهای سخت و پر از انواع مشکلات ایستاده و به هر قیمتی چراغ این حرفه را روشن نگه داشته است، قدردانی شود. این روزنامهنگاری بسیار قابل احترام است.آن چیزی که حق روزنامهنگاری ایرانی است، یعنی آزادی، امنیت و استقلال روزنامهنگاری، باید به شکل مطلوب و قانونی تامین شود.اگر قرار باشد تنها یک اقدام برای بهبود وضعیت خبرنگاران و روزنامهنگاران در ایران انجام شود، باید نگاه امنیتی به روزنامهنگاری و روزنامهنگاران تغییر کند.وقتی روزنامهنگاری را با نگاه امنیتی میبینید، هر روزنامهنگار به یک سوژه امنیتی تبدیل میشود و هر رسانه نیز به یک سوژه امنیتی تبدیل شده و بر وضعیت روزنامهنگاری اثرات منفی خواهد گذاشت.نباید به روزنامهنگار و روزنامهنگاری نگاه امنیتی داشت.منبع: کانال تلگرام نگارنده@Kaleme
