سفرنامه سیستان و بلوچستان فصل دوم- 31قلعه ای خودکفا بدون نیاز به بیروندر ارگ بم همه بناها از آجر رس…
انتشار: 2026/08/19 06:22 UTCدریافت: 2026/08/19 06:31 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/19 06:31 UTC
سفرنامه سیستان و بلوچستان فصل دوم- 31قلعه ای خودکفا بدون نیاز به بیروندر ارگ بم همه بناها از آجر رسی ساخته نشده اند بلکه بیشتر آنها از خشت خام هستند. در زمان هجوم دشمن و بسته شدن دروازهای ارگ، مردم درون ارگ می توانستند مدتهای طولانی زندگی کنند چرا که در آن چاههای آب و مزارع و حیوانات اهلی زیادی وجود داشت و می توانست نیاز مردم ارگ را تامین کند. ایرانتایزمنت. سازه های ارگ دارای بادگیر بودند که هوای گرم را به پایین و درون خانه ها هدایت می کردند باد از روی آب حوضچه ای که در زیر بادگیر قرار داشتند می گذشت هم خنک می شد و هم گرد و خاک آن فرو می نشست. در خانه های کوچک بادگیرها تک سازه بودند و فقط از یک طرف باد را می گرفتند ولی در خانه های اعیان نشین بادگیرها چهار سازه بودند و باد را از هر چهار طرف می گرفتند و به درون خانه ها هدایت می کردند.@irantizement
پستهای تلگرام — ایرانگرد
سفرنامه سیستان و بلوچستان فصل دوم- 31تقسیمات ارگ بمارگ بم از دو بخش تشکیل شده است :1- بخش حکومتی که درونی ترین بخش ارگ است و شامل دژ نظامی، عمارت چهار فصل، سربازخانه، چاه آب و اصطبل است. 2- بخش رعیت نشین که باز این خود به سه بخش تقشیم می شود:1- خانه های مجلل با اتاقهای زیاد برای فصلهای مختلف سال و با حیاط بزرگ و طویله که خیلی کم است مانند خانه سیستانی ها و خانه یهودیان2- خانه هایی کوچکتر از خانه های مجلل با 3-4 اتاق و ایوان که برای قشر متوسط جامعه بوده3- خانه های کوچک برای خانواده های فقیر با 2-3 اتاق@irantizement
سفرنامه سیستان و بلوچستان فصل دوم- 31بم شهر بهمن در متون تاریخی ساخت این ارگ را به بهمن پسر اسفندیار (معروف به اردشیر دراز دست)، یکی از شاهان هخامنشی نسبت داده اند. و به همین خاطر یکی دیگر از دلایل نامگذاری شهر بم به این نام بخاطر نام بهمن بوده که در طول تاریخ بهمن به بم تبدیل شده است. در واقع این بنای عظیم دژی بزرگ است که ارگ حکومتی در قلب آن بر روی صخره ای طبیعی قرار دارد که در 5 طبقه است و چون این بنای مرتفع در منظری چشمگیر و با عظمت خود را نشان می دهد، کل این بنا بنام ارگ معروف شده است. @irantizement
سفرنامه سیستان و بلوچستان فصل دوم- 31تقاطع دو جاده مهم جهانارگ تاریخی بم، که پیش از تخریب در زلزله بم، بزرگترین سازه خشتی در جهان محسوب می شد در شهر بم در 193 کیلومتری شهر کرمان و در دشت کویر استان کرمان واقع شده است و در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده است. شهر قدیم بم از دوران باستان در مسیر دو راه بزرگ تجارتی قرار داشت : یکی راه ابریشم از چین و دیگری راه ادویه از هند به سمت اروپا بود. گفته شده که این اثر بزرگ 2500 سال قدمت دارد و مربوط به سده 5 قبل از میلاد (زمان اشکانیان) و حتی قبل تر (دوران هخامنشی) است. ارگ بم تا 170 سال پیش یعنی تا سال 1266 قمری مورد استفاده قرار می گرفت و مردم در ان سکونت داشتند و زندگی می کردند و بعد از این تاریخ کم کم از ارگ بیرون آمدند و در اطراف ارگ در میان نخلستانهای خرما مسکن گزیدند. @irantizement
سفرنامه سیستان و بلوچستان فصل دوم- 31بم صدای ترکیدن کرم اردشیر پس از آگاهی از کار هفتواد، سپاهی به نبرد او فرستاد امّا هفتواد و لشکریانش آنها را شکست دادند. در این زمان پیامی به او رسید که بخاطر کرم است که هفتواد شکست ناپذیر شده و تو باید اول کرم را بکشی تا بر هفتواد غلبه پیدا کنی. بهمین خاطر بهمراه چند نفر از یارانش لباس بازرگانان را پوشید و بداخل شهر شد و به سپاهیانش که در بیرون شهر مخفی شده بودند گفت که هر زمان دود مشاهده کردند به داخل شهر شوند. اردشیر بلافاصله به محل نگهداری کرم رفت و به نگهبانان کرم گفت که من نذر دارم که سه روز به کرم غذا بدهم و با این حیله نگهبانان را مست کرد و با ریختن قلع مذاب در حلق کرم آن را کشت. کرم در هنگام خوردن قلع آنقدر باد کرد که ترکید و صدای انفجار آن که بصورت "بم" بزرگی بود سرتاسر شهر و منطقه را فرا گرفت و بهمین خاطر به آنجا از آن تاریخ به بعد گفتند بم.@irantizement
سفرنامه سیستان و بلوچستان فصل دوم- 31کرم شکموکرم به تدریج بزرگ شد و از این رو آن را در صندوقی نهادند. هفتواد و پسرانش نیز به یُمن کرم، توانگر و معتبر شدند. در همین زمان، امیر شهر در پی باج ستاندن از هفتواد بود، امّا او به این خواسته تن در نداد و جنبشی به راه انداخت. توده مردم و نامداران شمشیرزن نیز بر او گرد آمدند. هفتواد شهر را در دست گرفت و با کشتن امیر بر گنجینههایش دست یافت؛ سپس بر فراز کوه، دژی استوار بنا کرد. به سبب رشد خارقالعاده کرم، حوضی در کوه و در داخل دژ ساختند و کرم را در آن قرار دادند. پس از پنج سال، کرم به اندازه پیلی(فیل) شد و هفتواد نیز به واسطه آوازه آن کرم، آنجا را کرمان نام نهاد. دختر و پدر در خدمت کرم بودند و هفتواد به یُمن کرم، قدرت شکست ناپذیری به هم زد؛ بهگونهای که از دریای چین تا کرمان تحت سیطره او قرار گرفت.@irantizement
سفرنامه سیستان و بلوچستان فصل دوم- 31هفتواد شاهنامهدر افسانه هفتواد چنین آمده که در شهر کجاران در نزدیک کوهی، دختران شهر هر روز در آنجا به ریسندگی میپرداختند. در آن شهر مردی به نام هفتواد میزیست که هفت پسر داشت و به همین سبب او را هفتواد میخواندند. هفتواد دختری داشت که با دیگر دختران شهر برای ریسندگی به کوه میرفت. روزی این دختر سیبی را در راه یافت و در میان آن، کرمی دید. دختر کرم را در دوکدان گذاشت و به یُمن آن، تولید روزانهاش در ریسیدن نخ، هر روز بیشتر میشد. هفتواد با آگاهی از این ماجرا، آن کرم را به فال نیک گرفت و همگی کرم را گرامی میداشتند.@irantizement