📘استاندارد حسابداری شماره ۴۴لازم الاجرا از ابتدای سال 1405 نکات استفاده از معافیت در اجاره های کوتا…
انتشار: 2026/08/05 06:35 UTCدریافت: 2026/08/15 05:12 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 05:12 UTC
📘استاندارد حسابداری شماره ۴۴لازم الاجرا از ابتدای سال 1405 نکات استفاده از معافیت در اجاره های کوتاه مدت در شناسایی اجاره طبق استاندارد 44 همراهان عزیزاستاندارد ۴۴ میگوید اجارهکننده میتواند تصمیم بگیرد الزامات استاندارد را برای دو گروه از اجارهها بهکار نگیرد: 🔹الف. اجارههای کوتاهمدت🔹ب. اجارههایی که ارزش دارایی پایه آنها پایین است اگر اجارهکننده معافیت مربوط به اجاره های کوتاه مدت استفاده کند، دیگر برای این اجارهها دارایی حق استفاده و بدهی اجاره شناسایی نمیکند. در عوض، پرداختهای اجاره را به عنوان هزینه اجاره شناسایی میکند.🔺نکته مهم این است که این هزینه معمولاً باید بر مبنای خط مستقیم طی مدت اجاره شناسایی شود. یعنی کل پرداختهای اجاره طی مدت اجاره بهطور یکنواخت به هزینه منظور میشود، حتی اگر مبالغ پرداختی در ماهها یا دورههای مختلف برابر نباشد.مثلاً اگر شرکتی یک دستگاه کمارزش را برای ۱۲ ماه اجاره کند و کل پرداخت اجاره طی سال ۱۲۰ میلیون ریال باشد، هزینه اجاره معمولاً ماهانه ۱۰ میلیون ریال شناسایی میشود؛ مگر اینکه مبنای دیگری بهتر نشان دهد منافع اجارهکننده چگونه مصرف میشود.اما استاندارد میگوید اگر مبنای سیستماتیک دیگری الگوی منافع اجارهکننده را بهتر نشان دهد، باید از آن مبنا استفاده شود. مبنای سیستماتیک یعنی روشی منطقی، منظم و قابل دفاع برای تخصیص هزینه اجاره به دورهها. برای مثال، اگر دارایی اجارهای فقط در فصل خاصی استفاده بیشتری دارد، یا منافع آن متناسب با میزان تولید یا ساعات استفاده دریافت میشود، ممکن است روش دیگری غیر از خط مستقیم مناسبتر باشد.در اینجا ما با تعریف بسیار مهمی مواجه می شویم، یعنی مدت اجاره؛ و این تعریف بسیار مهم است، چون تشخیص اینکه یک اجاره کوتاهمدت است یا نه، به همین مفهوم بستگی دارد.مدت اجاره یعنی دوره غیرقابل فسخ اجاره که طی آن اجارهکننده حق استفاده از دارایی پایه را دارد، به اضافه یا منهای اثر برخی اختیارها.دوره غیرقابل فسخ یعنی دورهای که اجارهکننده در آن نمیتواند بهسادگی و بدون پیامد جدی قرارداد را خاتمه دهد. اما استاندارد فقط به متن ظاهری قرارداد نگاه نمیکند؛ بلکه اختیارهای تمدید و خاتمه را هم بررسی میکند. اگر اجارهکننده اختیار تمدید اجاره داشته باشد، دوره تمدید فقط زمانی به مدت اجاره اضافه میشود که اجارهکننده در خصوص اعمال آن اختیار اطمینان معقول داشته باشد.برای مثال، اگر قرارداد اجاره برای ۱۰ ماه باشد، اما اجارهکننده اختیار تمدید ۶ ماهه داشته باشد و با توجه به شرایط اقتصادی، مکان دارایی، هزینه جابهجایی یا اهمیت دارایی، اطمینان معقول وجود داشته باشد که اجارهکننده تمدید را اعمال میکند، مدت اجاره ۱۶ ماه در نظر گرفته میشود، نه ۱۰ ماه. در نتیجه، این اجاره دیگر کوتاهمدت محسوب نمیشود.اما همراهان گرامی انجمن حسابداران خبره ایران توجه داشته باشید که از طرف دیگر، اگر اجارهکننده اختیار خاتمه اجاره داشته باشد، دوره بعد از تاریخ خاتمه فقط زمانی در مدت اجاره منظور میشود که اجارهکننده در خصوص عدم اعمال اختیار خاتمه اطمینان معقول داشته باشد.مثلاً اگر قرارداد ظاهراً سهساله باشد، اما اجارهکننده بتواند بعد از ۱۲ ماه قرارداد را خاتمه دهد، باید بررسی شود آیا اجارهکننده به احتمال زیاد از این اختیار خاتمه استفاده میکند یا نه. اگر اطمینان معقول وجود داشته باشد که اجارهکننده قرارداد را خاتمه نمیدهد، مدت اجاره همان سه سال است. اما اگر اطمینان معقول وجود داشته باشد که قرارداد بعد از ۱۲ ماه خاتمه مییابد، مدت اجاره ممکن است ۱۲ ماه تلقی شود.👈🏻بنابراین، مدت اجاره فقط عدد نوشتهشده در قرارداد نیست. حسابدار باید قضاوت حرفهای کند و ببیند اجارهکننده از نظر اقتصادی واقعاً چه مدت انتظار دارد از دارایی استفاده کند. 💠نشر دهید...تلگرام👇t.me/joinchat/AAAAAED7mogp4eaiX0VEYQ%D8%A…

