3⃣ آیا وجود این روایت، در کتاب شریف "الکافی" سبب اعتبار و صحت آن نمیباشد؟!کتاب شریف "الکافی" از من…
انتشار: 2026/08/13 10:37 UTCدریافت: 2026/08/17 19:29 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/17 19:29 UTC
3⃣ آیا وجود این روایت، در کتاب شریف "الکافی" سبب اعتبار و صحت آن نمیباشد؟!کتاب شریف "الکافی" از منابع بسیار مهم و معتبر و غنیِ شیعه است، اما به این معنا نیست که تمام احادیثش از ابتدا تا انتها، بدون إشکال سندی و متنی باشد. و این مسئله هم هیچ خدشهای به اصالت و اعتبار آن وارد نمیکند. روایات مورد بحث در "الکافی" از این قرار است:➖ الف) حُمَیْدُ بْنُ زِیَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادِ بْنِ عِیسَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ اَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: اِنَّ عَلِیّاً قَالَ وَ هُوَ عَلَی الْمِنْبَرِ لَا تُزَوِّجُوا الْحَسَنَ فَاِنَّهُ رَجُلٌ مِطْلَاقٌ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ هَمْدَانَ فَقَالَ بَلَی وَ اللَّهِ لَنُزَوِّجَنَّهُ وَ هُوَ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ صوَ ابْنُ اَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ فَاِنْ شَاءَ اَمْسَکَ وَ اِنْ شَاءَ طَلَّقَ.در سند این روایت "حمید بن زیاد و حسن بن سماعة" واقفیاند. اگرچه این دو را ثقه گفتهاند، اما باید به این نکته توجه داشت که:«اگر راوی از یکی از فرقههای شیعه (غیر از دوازده امامی) مانند فطحیه، #واقفیه، ناووسیه و غیر اینها باشد، در روایت آنها نظر میشود، اگر قرینهای که بتواند آن را تقویت کند باشد یا روایتی دیگر از ناحیه افراد مورد وثوق، در اینباره بوده باشد، عمل به آن واجب است، و در صورتی که روایتی مخالف با آن از سوی افراد مورد وثوق وجود داشته باشد، باید روایات آنها را رها کرد و به روایات افراد ثقه عمل نمود.» (عدة الأصول، ج۱ ص۱۵۰)➖ ب) عِدَّةٌ مِنْ اَصْحَابِنَا عَنْ اَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اِسْمَاعِیلَ بْنِ بَزِیعٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ یَحْیَی بْنِ اَبِی الْعَلَاءِ عَنْ اَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: اِنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلِیٍّ ع طَلَّقَ خَمْسِینَ امْرَاَةً فَقَامَ عَلِیٌّ ع بِالْکُوفَةِ فَقَالَ یَا مَعَاشِرَ اَهْلِ الْکُوفَةِ لَا تُنْکِحُوا الْحَسَنَ فَاِنَّهُ رَجُلٌ مِطْلَاقٌ فَقَامَ اِلَیْهِ رَجُلٌ فَقَالَ بَلَی وَ اللَّهِ لَنُنْکِحَنَّهُ فَاِنَّهُ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ صوَ ابْنُ فَاطِمَةَ ع فَاِنْ اَعْجَبَتْهُ اَمْسَکَ وَ اِنْ کَرِهَ طَلَّق.در سند این روایت "یَحْیَی بْنِ اَبِی الْعَلَاءِ" وجود دارد که مجهول است، و علّامه مجلسی نیز ذیل این روایت نوشته است که حدیث مجهول است. (مرآة العقول، ج۲۱ ص۹۶)➖ ج) احمد بن مُحمد بن خالِد البَرقی عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ اَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیهالسّلام) قَالَ: اَتَی رَجُلٌ اَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیّاً (علیهالسّلام) فَقَالَ لَهُ جِئْتُکَ مُسْتَشِیراً اَنَّ الْحَسَنَ (علیهالسّلام) وَ الْحُسَیْنَ (علیهالسّلام) وَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جَعْفَرٍ خَطَبُوا اِلَیَّ فَقَالَ اَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیهالسّلام) الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ اَمَّا الْحَسَنُ فَاِنَّهُ مِطْلَاقٌ لِلنِّسَاءِ وَ لَکِنْ زَوِّجْهَا الْحُسَیْنَ فَاِنَّهُ خَیْرٌ لِابْنَتِکَ.سند اين روایت خالی از إشکال است. اما باید توجه داشت:اولا: متن روایت، عینا همان متنی است که مخالفین شیعه برای استناد به مطلاق بودن امام حسن و مخالفت امیرالمؤمنین با ایشان (علیهما السّلام) آوردهاند.ثانیا: بنا بر نقل نجاشی، عبدالله بن سنان (که ثقه و جلیل القدر است) مدتی در خزانه دولت عبّاسیان بوده است. (رجال، ص۲۱۴) لذا احتمالِ #تقیه در این روایت قوی است.ادامه در مطلب بعد@fazaelvamaaref

