داستان دو اندازهگیریثابت هابل (H_0) نرخ کنونی انبساط جهان است. ضرب کردن آن در فاصلهٔ یک کهکشان، سر…
انتشار: 2026/08/16 20:43 UTCدریافت: 2026/08/22 02:56 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 02:56 UTC
داستان دو اندازهگیریثابت هابل (H_0) نرخ کنونی انبساط جهان است. ضرب کردن آن در فاصلهٔ یک کهکشان، سرعت دور شدن آن کهکشان از زمین را مشخص میکند. اندازهگیریهای مستقیمِ این ثابت، مقداری بالاتر از آنچه از تابش زمینهٔ کیهانی و نظریهای به نام لمبدا-ماده تاریک سرد (Lambda-CDM) استنتاج میشود را نشان میدهند.#نسبیت 🏋️♂️ @einstein_chimige 🧠
پستهای تلگرام — انیشتین چی میگه؟؟؟🌏
همان طور که کارل پوپر فیلسوف علم استدلال کرده، هر نظریه ای برای علمی بودن باید ابطال پذیر باشد. فرضیه های اثبات ناپذیر جهان چندگانه، نظریه ریسمان و چند جهانی تورمی کاملا با نظریاتی که مستقیما با جهان واقعی رابطه دارند و از طریق مشاهده قابل آزمایش هستند مثل مدل استاندارد فیزیک ذرات و وجود ماده و انرژی تاریک، متفاوت اند. همان طور که می دانیم، فیزیک نظری با ریسک تبدیل شدن به ناکجاآبادی بین ریاضیات، فیزیک و فلسفه همراه است، جایی که واقعا الزامات هیچ یک از این رشته ها را برآورده نمیکند.مجله نیچر#فلسفه_علم🏋️♂️ @einstein_chimige 🧠
چه فاکتورهایی اندازه جهان قابل مشاهده را تعیین می کند؟در ستون محبوب "Ask Ethan" (به قلم اخترفیزیکدان معروف، ایتان سیگل در وبلاگ Starts With A Bang)، این موضوع یکی از جذابترین مباحثی است که او بارها به آن پرداخته است.پاسخ کوتاه به این سؤال این است: اندازه جهان قابل مشاهده (Observable Universe) حاصل رقابت و تعادل میان دو فاکتور اصلی است: «سرعت نور» و «نرخ انبساط بافت فضا-زمان از زمان بیگبنگ تا به امروز».اگر فرض کنیم فضا ایستا (بدون تغییر) بود، از آنجا که عمر جهان ۱۳.۸ میلیارد سال است، ما فقط میتوانستیم تا فاصله ۱۳.۸ میلیارد سال نوری را ببینیم. اما از آنجا که فضا در حال انبساط است، فوتونی که در اولین لحظات بیگبنگ به سمت ما حرکت کرده، اکنون از منبع خود بسیار دورتر شده است. در نتیجه، شعاع جهان قابل مشاهده امروزه حدود ۴۶.۱ میلیارد سال نوری (و قطر آن حدود ۹۲ تا ۹۳ میلیارد سال نوری) است.ایتان سیگل توضیح میدهد که ۳ فاکتور کلیدی و دقیق، این اندازه نهایی را تعیین میکنند:۱. عمر دقیق جهان از زمان بیگبنگ (t)نقطه آغازین محاسبات، زمان سپری شده از بیگبنگ گرم (Hot Big Bang) است. بر اساس آخرین دادههای ماهواره پلانک، این عدد دقیقاً ۱۳.۸ میلیارد سال است. این فاکتور مشخص میکند که نور چقدر «زمان» داشته تا در کیهان سفر کند.۲. سرعت نور در خلاء (c)سرعت نور، حد مجاز سرعت برای حرکت هرگونه اطلاعات یا ذرات بدون جرم در فضا است. این سرعت ثابت فیزیکی تعیین میکند که نور در یک فضا-زمانِ مشخص، در هر ثانیه چقدر مسافت را میتواند طی کند.۳. محتویات انرژی جهان و تاریخچه نرخ انبساطاین مهمترین و پیچیدهترین بخش است. بر اساس نسبیت عام انیشتین، سرعت انبساط جهان در طول زمان ثابت نبوده، بلکه به نوع ماده و انرژی موجود در آن بستگی داشته است. جهان ما در طول تاریخ خود ۳ دوره اصلی را پشت سر گذاشته که هرکدام اثر متفاوتی روی سرعت انبساط و در نتیجه مخروط نوری ما داشتهاند:• دوران سلطه تابش (Radiation-dominated): در چند صد هزار سال اول، فوتونها و ذرات پرانرژی حاکم بودند که باعث انبساط با یک ریتم مشخص میشدند.• دوران سلطه ماده (Matter-dominated): برای میلیاردها سال بعدی، ماده تاریک و ماده معمولی (باریونی) حاکم شدند. جاذبه ماده سعی در کند کردن روند انبساط داشت.• دوران سلطه انرژی تاریک (Dark Energy-dominated): در چند میلیارد سال اخیر، انرژی تاریک (ثابت کیهانی) حاکم شده و انبساط جهان را شتابدار کرده است.وقتی فیزیکدانان تمام این اشکال انرژی (حدود ۶۸٪ انرژی تاریک، ۲۷٪ ماده تاریک، ۵٪ ماده معمولی و درصد ناچیزی تابش) را در معادلات میدان انیشتین (معادله فریدمان) قرار میدهند و آن را روی زمان ۱۳.۸ میلیارد سال انتگرال میگیرند، به عدد دقیق ۴۶.۱ میلیارد سال نوری برای افق ذرهای (Particle Horizon) یا همان مرز جهان قابل مشاهده میرسند.خلاصه به زبان ایتان سیگل:«اندازه جهان قابل مشاهده یک ویژگی ذاتی و ثابت نیست، بلکه محصولی از سن جهان و ترکیب کیهانی آن است. اگر جهان ما حاوی ماده بیشتر و انرژی تاریک کمتری بود، امروزه جهان قابل مشاهده کوچکتر میبود. و اگر در آینده زمان بیشتری بگذرد، نورِ مناطق دورتری به ما خواهد رسید و این مرز بزرگتر خواهد شد (هرچند به دلیل انرژی تاریک، تعداد کهکشانهایی که میتوانیم به آنها دسترسی داشته باشیم دستخوش محدودیت میشود).»🏋️♂️ @einstein_chimige 🧠
معرف حضور هستن؟#پست_فان_پنجشنبه_ها 🏋️♂️ @einstein_chimige 🧠
قدما فلسفه را به دو بخش نظری و عملی تقسیم می کردند. فلسفه نظری شامل طبیعیات و ریاضیات و متافیزیک بود و فلسفه عملی شامل اخلاق و تدبیر منزل و سیاست می شد.بدین ترتیب فیزیک متعلق به بخشی از فلسفه نظری موسوم به حکمت طبیعی بود.گالیله وقتی می خواست به فلورانس برود درخواست کرد که عنوان رسمی او فیلسوف و ریاضیدان باشد.نیوتون عنوان اصول ریاضی حکمت طبیعی را برای کتاب خود انتخاب کرد.هنوز نیز در بعضی از دانشگاه های جهان(از جمله دانشگاه های اسکاتلند) علم را حکمت طبیعی می نامند.#فلسفه_علم 🏋♂ @einstein_chimige 🧠
#پست_فان_پنجشنبه_ها 🏋️♂️ @einstein_chimige 🧠
🙌🏻