🔵 آیا بانکهای تجاری از هیچ پول خلق میکنند؟ تعریضی بر یادداشت آقای دکتر مهراب کیارسی (3)وسیله قانو…
انتشار: 2026/08/23 12:34 UTCدریافت: 2026/08/23 19:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 19:10 UTC
🔵 آیا بانکهای تجاری از هیچ پول خلق میکنند؟ تعریضی بر یادداشت آقای دکتر مهراب کیارسی (3)وسیله قانونی پرداخت یاLegal Tender یک مفهوم حقوقی است، نه یک مفهوم ترازنامهای یا نظریه خلق پول. قانون مشخص میکند چه چیزی باید، در شرایط تعیینشده، برای تسویه تعهدات پولی از سوی طلبکار پذیرفته شود. اگر قانونی مشخص کند اسکناس بانک مرکزی وسیله قانونی پرداخت است، آن اسکناس Legal Tender محسوب میشود؛ اما این وضعیت حقوقی، به خودی خود چیزی درباره فرآیند خلق آن پول نمیگوید. سپرده بانکی نیز در بسیاری از نظامهای حقوقی Legal Tender به معنای فنی و الزامآور آن نیست، هرچند در عمل به طور گسترده به عنوان وسیله پرداخت پذیرفته میشود.شش مفهوم فوق شش سوال را این شرح پاسخ میدهند، Fiat Money به این پرسش پاسخ میدهد که پول بر چه مبنایی ارزش اسمی دارد؛ مصداق معمول آن پول بدون پشتوانه کالایی است. Central-Bank Money به این پرسش پاسخ میدهد که پول بدهی چه نهادی است؛ مصداق معمول آن اسکناس و ذخایر بانک مرکزی است. Commercial-Bank Money به این پرسش پاسخ میدهد که پول در ترازنامه چه نهادی به عنوان بدهی ثبت شده است؛ مصداق معمول آن سپرده بانکی است. Outside Money به این پرسش پاسخ میدهد که آیا در برابر پول، بدهی بخش خصوصی وجود دارد؛ مصداق آن اسکناس و در تعریفهای گستردهتر، ذخایر است. Inside Money به این پرسش پاسخ میدهد که آیا در برابر پول، بدهی یک عامل خصوصی دیگر وجود دارد؛ مصداق معمول آن سپرده ناشی از وام بانکی است. نهایتا Legal Tender به این پرسش پاسخ میدهد که قانون چه چیزی را برای تسویه بدهی به رسمیت میشناسد؛ مصداق معمول آن اسکناس دارای وضعیت قانونی صریح است.برای درک بهتر توجه به این نکته ضروری است که عبارت "پول فیات پولی است که فقط بانک مرکزی میتواند خلق کند" نمیتواند درست باشد. بلکه آنچه بانک مرکزی به طور انحصاری خلق میکند، Central-Bank Money، یعنی بدهی بانک مرکزی، است؛ نه Fiat Money به معنای عام. در مقابل، بانک تجاری قادر است Commercial-Bank Money، یعنی بدهی خود بانک تجاری، خلق کند، بدون آنکه نیازی به خلق Central-Bank Money داشته باشد. بنابراین استدلال "بانک تجاری نمیتواند Fiat Money ایجاد کند، پس نمیتواند پول ایجاد کند" یک لغزش معنایی است به عبارتی مقدمه درباره یک محور طبقهبندی، یعنی نهاد بدهکار، صحبت میکند، اما نتیجه به محور دیگری، یعنی کل پول موجود در اقتصاد، تعمیم داده میشود.اگر چه موضوع تورم محور این یادداشت نیست اما بد نیست همینجا به این موضوع اشاره شود که از پذیرفتن این نکته که بانکهای تجاری Inside Money خلق میکنند، نباید این نتیجهگیری اضافی گرفته شود که بانکها به تنهایی و بدون هیچ محدودیتی میتوانند تورم ایجاد کنند. آنچه به درستی در متن آقای کیارسی اشاره شده این است که خلق اعتبار بانکی به طور خودکار به تورم نمیانجامد؛ اما باید به این نکته هم تأکید شود (فارغ از اینکه در مباحث اقتصادی رایج در ایران هر طیف چه میگوید) نظریه پول درونزا به خودی خود اثبات نمیکند که "بانکها علت تورماند"؛ آنچه این نظریه رد میکند، صرفا این ادعا است که بانک تجاری تنها واسطه وجوه موجود است و خودش پول ایجاد نمیکند (البته این به این معنا نیست که در زمینههای نهادی مشخصی خلق پول بانک تجاری هیچگاه به تورم نمیانجامد).اما بخش دوم در باب موضوع این یادداشت یعنی خلق پول توسط بانکهای تجاری نیازمند تدقیق در وظایف بانکهای مرکزی امروزی است لذا یک چارچوب کلی در باب وظایف بانک مرکزی و خلق پول درونزا از منظر پساکینزی ارائه خواهم داد.بر اساس مقالات فصول دوم و چهارم کتاب پیشرفتههایی در تجزیه و تحلیل پول درونزا که توسط فیلیپ روشون و سرجیو رزی گردآوری شده است در اقتصادهای امروزی مهمترین وظایف و دغدغههای بانک مرکزی را به این شرح میتوان برشمرد:✔️ وظایف اصلی بانک مرکزی:تضمین عملکرد روان سیستم پرداختهای ملی: بانکهای مرکزی به عنوان تامینکننده انحصاری ذخایر، یک تعهد قانونی و بنیادین برای ارتقای عملکرد روان سیستم پرداختهای ملی هدف اصلی همه بانکهای مرکزی تضمین عملکرد بدون وقفه سیستمهای پرداخت کشورشان است.نقش نهاد تسویه : نقش منحصربهفرد بانک مرکزی، عمل به عنوان نهاد تسویه در نظام پرداختهاست. بانک مرکزی با صدور پول خود (پول پایه)، تمامی ابزارهای پرداخت صادر شده توسط بانکهای خصوصی را همگن کرده و نهایتاً بدهیهای بینبانکی را به صورت قطعی تسویه میکند.حفظ نقدینگی و ثبات سیستم: بانک مرکزی وظیفه دارد نقدینگی کل سیستم را حفظ کرده و در مواقع بحرانی به عنوان آخرین وامدهنده (Lender of Last Resort) عمل کند تا از فروپاشی مالی جلوگیری نماید.🔸منبع : کاتالاکسی▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد 👇👇👇👇 @ECONVIEWS
پستهای تلگرام — دورنمای اقتصاد
همه کتاب های صوتی و پی دی اف...🔹JOINبيشتر بدانيم بهتر زندگى كنيم🔸JOINآموزش حرفه ای پیکس آرت و هنر معاصر🔹JOINپادکست رایگان انگلیسی🔸JOINانگلیسی با فیلم و داستان🔹JOINپکیج های ناب بورسی و موفقیت🔸JOINسیرتاپیاز برنامه نویسی رو قورت بده🔹JOINخود آموزهای زبان انگلیسی🔸JOINصفرتاصد هوش مصنوعی و تحلیل داده🔹JOINمبتکر یادگیری زبان انگلیسی در منزل🔸JOINموفقیت ، استخدامی ، پول پارو کن🔹JOINبانک تمامی پکیج های پولی رایگان🔸JOINآموزش تخصصی علم داده و تحلیل داده🔹JOINگرامر کامل انگلیسی🔸JOINبدنسازی | ورزش | سلامتی🔹JOINسیرتاپیاز هک و امنیت رو مفتی قورت بده🔸JOINسیر تا پیاز هک و امنیت (فول رایگان)🔹JOINبانک تمامی پکیج های پولی🔸JOINهوش مصنوعی در خدمت همه🔹JOINمرجع ایمووی های خاص🔸JOINیادگیری انگلیسی سخت نیست🔹JOINمرجع اصطلاحات و اسلنگ🔸JOINانواع VPN + کانفیگ نامحدود (( رایگان ))🔹JOINآموزش اهنگسازی ، میکس ، ریمیکس🔸JOINسیر تا پیاز انگلیسی قورت بده🔹JOINمرجع آهنگ انگلیسی و فرانسوی🔸JOINدانلود رایگان دوره های آموزشی🔹JOINاگهی VIP با حقوق بالای 50 میلیون🔸JOINیادگیری مکالمه انگلیسی در منزل🔹JOINترفند های طلایی کامپیوتر و موبایل🔸JOINکودکان دو زبانه به روش علمی🔹JOINخودآموز آیلتس و تافل🔸JOINآموزش کامل « دستورات ترموکس »🔹JOINآموزش عبور از سد فیلترینگ هوشمند🔸JOINکتابهای صوتی آرامش با داستان🔹JOINآموزش ماندگار لغات انگلیسی🔸JOINمنبع تمام بازی های هک شده🔹JOINکاریابی دانشجویی/درآمدزایی/پروژه ادمینی🔸JOINهر ترفندی میخوای رایگان دانلود کن🔹JOINاموزش مفتی 0 تا 100 هک🔸JOINدانلود پکیج های پولی فرادرس (رایگان)🔹JOINآموزش هوش مصنوعی و یادگیری ماشین🔸JOINترفندهای هوش مصنوعی عکاسی🔹JOIN2ترابایت پکیج هک در دسترس عموم🔸JOINخودشناسی، انگیزشی، رشد؛ موفقیت🔹JOINکانفیگ V2RAYNG پروکسی نامحدود🔸JOINهک و امنیت رو اینجا قورت بده🔹JOINاصلا کتاب نخرین!! اینجا مفتی دانلود کنید🔸JOINآموزش مفتی دوره ای Sans🔹JOINمنبع تمام پکیج های پاپ شده🔸JOINپروژه های رایگان ادیت با موبایل🔹JOINهنر پرامپت نویسی برای تصاویر🔸JOINسرور V2ray و Npv و پروکسی رایگان🔹JOINسرورهای مجازی کرک شده راااااایگان🔸JOIN«لوگوس و شناخت» Agora Neuroscience🔹JOIN10 ترابایت پکیج های 2026🔸JOINتیم شکار اطلاعات افراد بزرگ ایران🔹JOINکانال آزمون استخدامی دستگاههای اجرایی🔸JOINآموزش مفتی برنامه نویسی و هک امنیت🔹JOINصفرتا هزار ادیتو ازاینجا یادبگیر🔸JOINمجموعه پکیجهای Premium (رایگان)🔹JOINبیش از یک ترابایت ابزار ادیت و XML🔸JOINجامعه ی روانشناسی فلاسفه (P.P.S)🔹JOINآموزش مفتی برنامه نویسی (100% رایگان)🔸JOINدانشگاه آنلاین روانشناسی در تلگرام🔹JOINآموزش مفتی هک و امنیت از پایه🔸JOINبانک PDF فایل کتاب جزوه همینجاست🔹JOINپکیج های ذهن ثروت ساز🔸JOINمرجع آهنگ های هشت بعدی 8D🔹JOINخداااااای شغل$یابی / استخدام رایگااااااان🔸JOINاولین کانال آهنگ سه بعدی 3D در ایران🔹JOINکانال ویژه دانشجویان و افراد جویای کار🔸JOINدوره های هوش مصنوعی و علم داده🔹JOINکار با حقوق 4 الی 6 میلیون تومان Vip🔸JOINمنبع برنامههای مود شده اندروید🔹JOINکتاب های صوتی؛ راز های موفقیت🔸JOINگروه پرسش و پاسخ دانشجویان روانشناسی🔹JOINآگهی رایگان کاریابی VIP🔸JOINگروه دانشجویان پزشکی و تخصصی سلامت🔹JOINکارپاره وقت دانشجویی با حقوق بالا🔸JOINآموزش هک و امنیت از سطح صفر🔹JOINآموزش رایگان سواد اقتصادی، بورس و مالی🔸JOINمجم؏ دیالڪتیڪ اومانیسم🔹JOINهنر خوانش و تحلیل متن🔸JOINفارماکولوژی و آکادمی اموزشی روانشناسی🔹JOINکاریابی مدرن و استخدام ویژه🔸JOINادیتورررررر حرفه ای شو + ابزار رایگان🔹JOINدنیای کتاب صوتی و PDF🔸JOINکتابخانه صوتی و پی دی اف تاپ بوک🔹JOINکاریابی دانشجویی/ درآمدزایی/ استخدام🔸JOINفیلمهای ناب و فاخر سینما رو اینجا میتونی پیدا کنی🔹JOINشبی چند دقیقه کتاب بخوانیم !!!🔸JOINتقویت انگلیسی با 363 کارتون 8 دقیقه ای🔹JOINکانال علمی دیالکتیک راز علم، فکر پویا🔸JOINاموزش کاریزما و ایده رابطه🔹JOINآرشیو کتابخانه مجازی🔸JOINتدریس مکاتب فلسفی و روانی🔹JOINبا کانال آراء و مطالب حقوقی به روز باشید🔸JOINیادگیری پیشرفته انگلیسی با اخبار VOA🔹JOINپادکست و کتاب صوتی رایگان🔸JOIN
شازده کوچولو پرسید:آدما دنیاشون چقدر جمعیت داره؟روباه جواب داد:بعضیا هفت میلیارد، هشت میلیاردبعضیا یه نفر.شب خوش
🔵 فصل چهارم اقتصاد توسعه: اقتصاد آب✔️ 4.7. مشکلات خصوصیسازی آببسیاری از خصوصیسازیها در حد انتظار نتیجه نمیدهند. این ویدیو توضیح میدهد چرا.#اقتصاد_توسعه#اقتصاد_آب #فصل_چهارم#الکس_تبرک🔸 منبع: کلاس درس اقتصاد توسعه▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️✅ رسانه اقتصادی دورنمای اقتصاد👇👇👇👇@econviewsاینستاگرام:👇👇instagram.com/econ.views
🔵 چرا انقلاب صنعتی از انگلستان شروع شد؟ ✔️ امپراتوری بریتانیا چطوری بزرگترین قدرت جهانی شد؟🔸انقلاب صنعتی: چگونه جهان در دو قرن متحول شد؟🔸منبع : گاهنامه مدیر▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️✅ رسانه اقتصادی دورنمای اقتصاد👇👇👇👇@econviewsاینستاگرام:👇👇instagram.com/econ.views
🔵 نتیجه گوز سگ بودن دانش بورژوایی✍ مهدی تدینیوقتی رهبران کمونیست و سوسیالیست صحبت از "پیشرفت" و "جهش" میکردند، یعنی قرار بود بلا و پسرفت و مرگ بر سر اون ملت نازل بشه — همونطور که وقتی رهبران فاشیست از عشق به صلح میگفتند، یعنی قرار بود جنگی خانمانسوز دامن ملت رو بگيره.قصهٔ "جهش بزرگ به جلو"ی چین هم که ایدهٔ مائو بود، مترادف پسرفت و مرگ دهها میلیون نفر بود. جهش به جلو نبود، بلکه شیرجه در حماقت و بدبختی بود. با جهش بزرگ قرار بود چین فقیر و عقبمونده در چشمبرهمزدنی از با قطار سریعالسیر سوسیالیسم از کاپیتالیسم سبقت بگیره و پوزه کشورهای کاپیتالیستی غرب رو به خاک بماله. یکی از نشانههای این سبقت هم، تولید فولاد بود.مائو عاشق فولاد بود و آمار و ارقام تولید فولادِ کشورها رو حفظ بود. در سال ۱۹۵۷ تولید فولاد در چین ۵.۳۵ میلیون تن بود؛ اما در سپتامبر ۱۹۵۸ قرار شد این رقم به دوازده میلیون تن برسه.این هدف باید به هر ضربوزور و حماقتی بود محقق میشد. به این منظور کورههای کوچکی در محیطهای روستایی ایجاد شد. اکثر این کورهها نقص فنی داشت و مواد نامرغوب تولید میکرد. کشور پر شده بود از کارخانههای تولید فولاد. انبوه تیرآهنهای تولیدشده در کمونهای روستایی همهجا دیده میشد، اما این محصولات آنقدر کوچک و شکننده بود که برای کارخانههای نورد غیرقابلاستفاده بود.اما صحنههای مضحکتر هم وجود داشت! اعضای متعصب حزب که حرف مائو برایشان حرف خدای روی زمین بود، خونه به خونه میرفتند و لوازم خانگی و تجهیزات کشاورزی مردم رو مصادره میکردند تا بندازند در کورهها. ظروف پختوپز، دستگیرههای فلزیِ در و حتی گیرههای موی زنان ذوب میشد! شعار رژیم این بود:«هر کس تیغۀ کلنگی را تحویل دهد، یک امپریالیست را محو کرده است، و هر کس میخی را پنهان کند، یک ضدانقلاب را مخفی کرده است.»کسانی که متوجه این حماقت میشدند و اشتیاقی نشون نمیدادند، فحش میخوردند، به بند کشیده میشدند یا در ملأ عام به نمایش گذاشته میشدند. متخصصانی هم که توصیه میکردند این کارها عاقلانه نیست، تحت تعقیب قرار میگرفتند. مائو ادبیاتی سر زبونها انداخته بود که دیگه جایی برای عقلانیت نمیگذاشت. او آب (نا)پاکی رو میریخت رو دست ملت چین و میگفت: «دانش بورژوایی گوز سگه» در مارس ۱۹۵۸، در کنفرانس چِنگدو گفته بود:«در مورد دانشِ استادان بورژوا، باید آن را همچون گوز بیارزش دانست، چنانکه گویی اصلاً وجود ندارد؛ باید آن را تحقیر، خوار و بیاعتنا شمرد؛ همانگونه که باید قدرت و دانش جهان انگلو-آمریکایی و غرب را تحقیر، خوار و بیاعتنا شمرد.»اما در نهایت در دسامبر ۱۹۵۸، خود مائو مجبور شد اعتراف کنه چهل درصد فولاد غیرقابلاستفادهست. فقط فولادی قابلاستفاده بود که در کارخانههای فولادسازی متعارف تولید شده بود. تمام نیرو و مواد و سرمایه تلف شده بود و منابعی که در کارهای ضروریتر باید مصرف میشد سوخته بود (چیزی که ماهیت سوسیالیسمه)؛ چرا؟ چون دانش بورژوایی گوز سگه!چین برای رسیدن به عدد تولید بالا که فقط روی کاغذ ارزش داشت (و نه در واقعیت)، منابعی رو مصرف میکرد که میتونستند در کشاورزی و صنعت مفیدتر باشند — از جمله خود نیروی کار که از کار اصلیش میافتاد تا فولاد بیارزش تولید کنه.مائو واقعاً فکر میکرد بسیج ایدئولوژیک توده میتونه به تنهایی محدودیتهای اقتصادی و فنی رو از بین ببره. یعنی:اراده سیاسی + بسیج میلیونها نفر = جهش اقتصادیاما اقتصاد و فناوری چین هیچ موقع با سوسیالیسم پیشرفت نکرد. شرط اصلی پیشرفت چین رهایی از تفکر سوسیالیستی بود که برای اینهم اول باید شر مائو از سر چین کم میشد. از اواخر دههٔ ۱۹۸۰ که اقتصاد بازار آزاد نرمنرم جای سوسیالیسم رو گرفت، پیشرفت و توسعه واقعی هم شروع شد — و چین دنیا رو در عرض دو سه دهه با اقتصادش بلعید.▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد 👇👇👇👇 @ECONVIEWS
علم، بیشتر از آنکه مجموعهای از دانستنیها باشد،نوعی شیوهی "تفکر" است .نوعی شیوهی "تحقیق دیرباورانهی" هستی."Science is more than a body of knowledge.It's a way of thinking,a way of skeptically interrogating the universe."👤 #کارل_سیگنشب خوش