‍ سلامت زایی / Salutogenesisبر فراز "زاولی"(۲)"پیازدول" یا "خودرو دول"⬅️ اگر بخواهیم معنای ساده واژ…

‍ سلامت زایی / Salutogenesisبر فراز "زاولی"(۲)"پیازدول" یا "خودرو دول"⬅️ اگر بخواهیم معنای ساده  واژه "پیازدول"را از زبان کردی به فارسی ترجمه کنیم به مفهوم "دره پیاز" میباشد.این مکان ییلاقی معروف در کوهستان "شاهو" است که از قدیم الایام یکی از "هوارگه "های اهالی دامدار روستای "نوریاب"بوده است."هوارگه" به جایی گفته می شود که دامداران به مدت چندین هفته و گاها بیش از یک ماه در آنجا موقتا سگونتگاهی برپا می نمایند.این نامگذاری ریشه در وجود گونه ای نادر از پیاز خودروو و خوراکی دارد که در محدوده این مکان رویش دارد. امسال هم ۸ خانوار دامدار  نوریابی (شاید کمترین تعداد در طول زمان )به رسم معمول از اواخر تیر ماه در گوشه ای از ییلاق "پیازدول" موقتا سکنی گزیده اند.جمع پنج نفره ما بعد از برگشت از قله "زاولی"تصمیم گرفتند تا دیداری با این "هوارنشینان"داشته و جویای احوال آنها شوند.⬅️لازم به ذکر است که با توجه به احداث جاده و فراهم شدن تردد آسان و بدون ضوابط و محدودیت برای خودروهای شخصی، ما "پیازدول"را نه در قالب "دره ای پر از پیاز "و انواع  گل ها و گیاهان خوشبو و معطر" (همانند "وه ر که مه ر "، "چنور" و"سور هه راله"،بلکه متاسفانه عملا به عنوان یک پارکینگ و مکانی برای تردد انواع خودرو ها و نیز محلی برای رهاسازی و پرتاب انواع زباله ها(مخصوصا پلاستیک یکبار مصرف)مشاهده کردیم که تا کنون هیچکس مسئولیت مدیریت چنین وضعی را برعهده نمی‌گیرد.⬅️در فصول سرد سال در همین پیازدول و ارتفاعات مشرف بر آن، میلیونها(اگر نگویم دهها میلیون)متر مکعب آب بصورت برف بر زمین می نشید که در واقع تامین کننده آب شرب ، کشاورزی و باغداری ساکنان شهر پاوه و روستاهای اطراف آن می باشد.بدون شک ادامه این  وضعیت در بهار و تابستان و بی توجهی به اقدامات بازدارنده  و  پیشگیرانه فوری توسط دستگاههای قانونا متولی، در آینده ای نه چندان دور میتواند   علاوه بر تخریب و نابودسازی  تنوع زیستی ،زمینه آلودگی شیمیایی آب و بخطر اندازی امنیت غذایی و نهایتا بروز انواع بيماری ها(ازجمله سرطان)را در میان شهروندان این نسل و نسل های آینده فراهم آورد.⬅️در محوطه "پیازدول"،به اصطلاح "تفریح کنندگان"براساس تشخیص خود در هر نقطه ای اقدام به برپایی چادر یا کمپ نموده بودند،اما خانوارهای دامدار، با استفاده از گیاهان علفی در محل موسوم به "کلار،" برای خود سرپناه نسبتا مناسب تدارک دیده اند.هرچند این پناهگاه  میتواند در ساعات گرم روز مانع آفتاب سوختگی شود،اما بدلیل نداشتن امکانات حفاظت فردی ویژه سکونت در ارتفاعات،آثار و تبعات ناشی از  تابش اشعه فرابنفش( UV) روی پوست و بدن اغلب ساکنان آنجا قابل مشاهده است.⬅️بعد از سلام و علیک و  احوالپرسی با تعدادی از دامداران ( بویژه زنان)،اینجانب وظیفه خود دانستم،تا طی سخنانی کوتاه توصیه های ضروری مربوط به  حفظ سلامتی در ارتفاعات و نیز عدم ابتلا به بیماری های مشترک بین انسان و دام (بویژه تب مالت )را برای تعدادی از این افراد بیان نمایم. علاوه بر این ، به چند موضوع زیر نیز اشاره شد :🔸نحوه مدیریت زباله ها در کوهستان 🔸نحوه تعامل با تفریح کنندگان و پرهیز از مجادله بی ثمر و تنش آفرین با آنها 🔸توجه ویژه به حفظ تنوع زیستی⬅️در پایان این دیدار نیم ساعته،اعضای گروه قول دادند تا در اولین فرصت ممکن به همراه سایر علاقمندان، پروژه ای سمبلیک در راستای ترویج فرهنگ و اخلاق زیست محیطی را در محدوده پیازدول انجام دهند(چنین باد).⬅️به هنگام برگشت از این طبیعت گردی سه ساعته، فرصت آن فراهم شد تا دیداری کوتاه از مظهر چشمه موسوم به "شارا" بر فراز باغات روستای شمشیر داشته باشیم. ⬅️به عنوان یک پزشک فعال در حوزه سلامتی یکپارچه، لازم می دانم تا برای حفظ سلامتی شهروندان و پیشگیری از تخریب بیشتر تنوع زیستی کوهستان شاهو پیشنهادات زیر را خدمت همه مردم و متولیان قانونی مطرح نمایم: 🔸توقف کلیه پروژه های معطوف به احداث جاده در ارتفاعات شاهو 🔸انسداد کلیه"جاده های بدون متولی"و پذیرش مسئولیت قانونی توسط افراد حقیقی وحقوقی برای جاده های حالا موجود🔸رعایت پرنسیب ها و موازین اخلاقی توسط شهروندان در سفرهای طبیعت گردی(از جمله عدم استفاده از خودرو شخصی در این سفرها )🔸تدوین برنامه ای جامع برای حفاظت از امکانات موجود در شاهو و در همانحال استفاده بهینه از امکانات موجود در آنجا(ازجمله امکانات مرتبط به توسعه پایدار در حوزه های گردشگری،دامداری و زنبورداری) توسط ادارات قانونا متولی    دکتر برهان ولدبیگی۱۲مرداد ۱۴۰۵@Dawdan