بینامتنیت درشعر یا داستاناستفاده از تکنیک بینامتنیت یک مهارت ظریف است؛ چون مرز بسیار باریکی بین «خل…
انتشار: 2026/08/18 09:51 UTCدریافت: 2026/08/18 21:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 21:22 UTC
بینامتنیت درشعر یا داستاناستفاده از تکنیک بینامتنیت یک مهارت ظریف است؛ چون مرز بسیار باریکی بین «خلاقیت هوشمندانه» و «تقلید یا کپیبرداری» وجود دارد. در واقع، بینامتنیت یعنی شما از متنهای دیگر به عنوان «مواد اولیه» استفاده میکنید تا چیزی کاملاً جدید بسازید، نه اینکه آنها را عیناً بازتولید کنید.اگر میخواهید در نوشتههای خود (شعر یا داستان) از این تکنیک استفاده کنید، این راهنمای گامبهگام را دنبال کنید: ۱. انتخاب استراتژی (تصمیم بگیرید چه میخواهید بگویید)قبل از شروع، باید بدانید چرا میخواهید به متن دیگری ارجاع دهید. هر استراتژی، تأثیر متفاوتی بر مخاطب دارد:-استراتژی «تضاد» متن قدیمی را میآورید تا تفاوت آن را با دنیای امروز نشان دهید. (مثلاً توصیف یک عشقِ حماسی و کلاسیک در کنار یک رابطه سرد و دیجیتالی در دنیای مدرن).-استراتژی «تکمیل» داستانی را مینویسید که در آن، شخصیتی که در متن اصلی «فرعی» بود، حالا نقش اصلی را دارد. (مثلاً نوشتن داستان از زبانِ «غولِ» داستانِ سفیدبرفی).- **استراتژی «بازآفرینی» یک اسطوره یا داستان قدیمی را به یک فضای کاملاً جدید منتقل میکنید (مثلاً تبدیل اسطوره «سیزیف» به یک کارمند اداری که هر روز کارهای تکراری انجام میدهد).. روشهای عملی اعمال تکنیک در نوشتهدر اینجا چهار روش اصلی برای وارد کردن بینامتنیت به متن خودتان آورده شده است:ارجاع مستقیم سادهترین راه، استفاده از یک جمله یا عبارتی از یک اثر مشهور است. - نکته حرفهای:برای اینکه از کپیبرداری ساده فراتر بروید، سعی کنید آن جمله را در جایی قرار دهید که معنایش تغییر کند یا با محیطِ جدیدِ نوشتهی شما در تضاد باشد. ب) بازآفرینی نمادها و تصاویر به جای آوردن کلمات، «تصویرِ» یک متن دیگر را بیاورید. مثال در شعر:اگر میخواهید به «سهراب سپهری» ارجاع دهید، لازم نیست نام او را بیاورید؛ کافی است از تصویر «ماه»، «رودخانه» یا «آبی بودن» به گونهای استفاده کنید که خواننده ناخودآگاه او را به یاد آورَد. این یعنی شما دارید با زبان نمادین او گفتگو میکنید.تغییر در لحن و سبک این روش شبیه به پاستیش است. شما ساختار جملات یا آهنگ کلمات یک نویسنده یا دوره خاص را وام میگیرید.مثال در داستان:اگر میخواهید فضای داستانتان سنگین و فلسفی باشد، میتوانید جملات طولانی، پیچیده و با کلمات سنگین (مشابه سبک آثار نوسپی یا آثار کلاسیک) را در میان یک داستان مدرن قرار دهید تا نوعی «تضاد سبکی» ایجاد کنید.تغییر زاویه دیدادامه دارد 👇t.me/amirnormohamadi1976