اخلاق نظری یا اخلاق عملی؛ جامعه امروز به کدام‌یک نیاز دارد؟در روزگاری زندگی می‌کنیم که فاصله میان «…

اخلاق نظری یا اخلاق عملی؛ جامعه امروز به کدام‌یک نیاز دارد؟در روزگاری زندگی می‌کنیم که فاصله میان «آنچه گفته می‌شود» و «آنچه انجام می‌شود» گاه به اندازه زمین تا آسمان است. بسیاری از مشکلات امروز جامعه، نه از کمبود شعارهای اخلاقی، بلکه از کمبود اخلاق عملی سرچشمه می‌گیرد.اخلاق نظری، سخن گفتن از صداقت، عدالت، امانت‌داری، مردم‌داری و تقواست؛ اما اخلاق عملی، زمانی معنا پیدا می‌کند که همین ارزش‌ها در رفتار روزمره انسان دیده شود؛ آنجا که قدرت، ثروت و موقعیت در اختیار او قرار می‌گیرد.متأسفانه در جامعه امروز، گاهی برخی مدیران و مسئولان بیش از آنکه به اصلاح رفتار خود بیندیشند، به ساختن یک تصویر از خود مشغول‌اند. ظاهر آراسته، واژه‌های زیبا، شعارهای پرطمطراق و نمایش دینداری، اگر در عمل با عدالت، پاکدستی و رعایت حقوق مردم همراه نباشد، ارزشی نخواهد داشت.دینداری و اخلاق، با ظاهر افراد سنجیده نمی‌شود؛ بلکه با عملکرد آنان شناخته می‌شود. مدیری که از عدالت سخن می‌گوید اما در عمل، بستگان و نزدیکان خود را بر شایستگان ترجیح می‌دهد؛ از مبارزه با فساد حرف می‌زند اما رانت، سفارش، تبعیض و منافع شخصی را نادیده می‌گیرد؛ از خدمت به مردم می‌گوید اما درهای اتاقش به روی مردم بسته است، بیش از هر چیز به اعتماد عمومی آسیب می‌زند.در مقابل، انسان‌های بسیاری هستند که شاید هیچ‌گاه ادعایی نداشته باشند، خود را به نمایش نگذارند و از اخلاق و دینداری سخنرانی نکنند، اما زندگی و رفتارشان سرشار از صداقت، انصاف، امانت‌داری و خدمت به مردم است. اینان همان سرمایه‌های واقعی جامعه‌اند؛ کسانی که میان ظاهر و باطن، گفتار و کردار، فاصله‌ای وجود ندارد.جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به صداقت نیاز دارد، نه تظاهر؛ به عدالت نیاز دارد، نه شعار؛ به مسئولان پاسخگو نیاز دارد، نه چهره‌های نمایشی.مردم دیگر کمتر به حرف‌ها اعتماد می‌کنند؛ آنان عملکرد را می‌بینند. تاریخ نیز نشان داده است که آنچه ماندگار می‌شود، نه ظاهر افراد، بلکه کارنامه آنان است. جایگاه هر انسان را نه لباس، نه عنوان، نه الفاظ، بلکه رفتارش تعیین می‌کند.اخلاق واقعی، آن چیزی است که انسان در خلوت و جلوت، در قدرت و بی‌قدرتی، و در برابر دوست و رقیب، یکسان به آن پایبند باشد.حمید رشیدی ۱۱ مرداد ۱۴۰۵